و امّا انتفاء لازم: پس، گاه مى‌باشد كاينات، بيشتر از فاسدات، زيرا كه در يك روز متولد مى‌شود از موران آن قدر كه زايد است بر اموات انسان، در اصقاع، چه جاى اموات اهل حرص از انسان؟ كه حريصان، به مذهب تناسخى‌ها، بايد به بنيه‌هاى موران بروند، بلكه زيادند بر حريصان در سال‌هاى دراز، و گاه فاسدات بيشترند از كاينات، در وباى عام و طوفان شامل.

و گاهى، جواب مى‌دهند كه: قبول نداريم كه عدد كاينات بيشتر باشد از فاسدات، بلى لازم مى‌آيد اگر تولّد موران در آن يك روز با انتقال نفوس حريصانى باشد كه در همان روز مرده باشند. و نه چنين است، چرا جايز نباشد كه با انتقال نفوس حريصانى باشد كه مرده‌اند در سنوات سابقه و تعطيل هم نداشته‌اند، بلكه متردّد بوده‌اند در صياصى امم صامته، از جهت مناسبت شان به آنها، تا نوبت رسيده به اين موران، زيرا كه نفس حريص، تعلّق نمى‌گيرد به بنيه نمليّه اول مرتبه، و در موته اولى، بلكه بعد از موتات كثيره.

زيرا كه كسى كه در نفسش هيئات رديّه باشد، چون مفارقت كند از صيصيه انسيّه، تعلّق مى‌گيرد به مذهب اينان، به بدن اعظم حيوانى كه مناسب اقواى آن هيئات است و بعد از مفارقت از آن، تنزّل مى‌كند به ترتيب، از «اعظم» به «اوسط» و از «اوسط» به «اصغر»، تا زايل شود، آن هيئت. و بعد تعلّق مى‌گيرد به اعظم بدنى كه مناسب است هيئتى را كه تالى اين هيئت است. و همچنين، متدرّج مى‌شود در نزول، تا زايل مى‌شود، جميع هيئات رديّه و بعد از شستشوها، تعلّق مى‌گيرد به اوّل منازل جنّات.

و نيز، مسلّم نداريم كه عدد فاسدات بيشتر باشد، چه وقتى لازم آيد كه مرتقى شود از حيوانات ضعيفه «قصيرة الاعمار»، «كثيرة الاعداد»، چون هوام و حشرات به سوى انسان شيئى، تا لازم آيد صعوبت انطباق، زيرا كه به برودتى يا ريحى و مانند اين، فاسد مى‌شود در ساعتى، آن قدر كه متكوّن نشود مثلش، در عدد، از انسان در اعصار متطاوله.

و امّا در حيوانات تامّه، مسلم نيست كه فاسدات آنها اكثر باشد، چه در نزول و