او در حقيقت، اين موضوع را تا حدّ يك «عقيده» مورد تأكيد قرار داده است. از نظر حكيم: «در آن كه استعداد نيست، استحقاق نيست، و طلب كاذب، در واقع طلب نيست». [٤]

او طبق انگاره‌هاى عرفانى خود، انسان‌ها را به گام برداشتن در چرخه «سير الى اللّه» مى‌خواند، آنجا كه صميمانه مى‌گويد:

«ركوع «فنا» ست و سجود «فناى از فنا»، در خدا گم شو! كمال اين است و بس (اين [معنى سجده‌] اوّل است). گم شدن [را] گم كن، وصال اين است و بس! [٥]

در گفتارهاى نكته دار و درس‌آموز او، دعوت به پيوستن به كوى دلدادگان و معناپيشگان و تحريض به گام سپارى در سر سراى جانان، كم نيست و چه بسيار موارد كه با ندايى روحانى، از مخاطبانش مى‌خواهد گامى بردارند و تحوّلى را پذيرا شوند:

پس به خود آ، تا با خدا باشى، چنانكه خدا با توست در همه حال، و نيست كامل، آنكه خدا با اوست، اوست كامل كه او با خداست. [٦]

موضوع جالب اين است كه سبزوارى، بسيارى از تلقّى‌هاى عرفانى‌اش را، با

[١] - همان/ ٤٧٢.
[٢] - همان/ ٤٧٥.
[٣] - همان/ ٤٨٥.
[٤] - همان/ ٥٤٥.
[٥] - همان/ ٥٢٧.
[٦] - «اسرار الحكم»-نسخه مستوفى-/ ٧٠.