أسرار الحكم - محقق سبزوارى - الصفحة ٦٥٧
اگر عطا كنى پيش از بيرون شدن به نماز عيد «فطره» است، و اگر بعد عطا شود، «صدقه» است.
سرّ: اين عيلولت كه از احكام حكمت «تدبير المنزل» است، از موجبات استحكام محبّت است كه بر اين مبتنى است، نظام عالم، و اساس بنى آدم. اگر محبّت عوالى به سوافل و محبّت سوافل به عوالى نبودى، «عالم» و «آدم» [هيچ كدام] نبودى، و اين سيدودت، نمونهاى است از سيدودت انسان كامل كه بار تكميل زيردستان را بر كاهل خود مىكشد، و اينها همه تخلّق است به قدر الطّاقة البشريّه، به اخلاق منفق غنىّ مغنيى كه به مقتضاى: «الفقراء عيالى»، جميع موجودات مفتقره را، به نعمت فيض وجود، و كمالات وجود، متنعّم دارد كه اصل وجود و كمالاتى كه عين وجودند، سراسر نفقات او [را محتاجند].
و ماهيّات و اعيان موجودات- فى ذاتها و صفاتها- نيازمند «ذات» و «صفات» اويند، و سيّد السّاداتى كه كلّ، «عبد محض» و «رقّ قنّ» اويند، و با وجود و توابع وجودشان مملوكاند و از خود هيچ ندارند، و كلّاند بر مولاى كلّ: «نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ» [١]، و اليه المرجع و المصير.
[١] - انفال/ ٤٠.