أسرار الحكم - محقق سبزوارى - الصفحة ٥٦١
چهارم، مسح قدرى از مقدم سر.
پنجم، مسح پشت پاها تا كعبين، با تقديم راست بر چپ.
ششم، ترتيب، چنان كه گفتيم.
هفتم، موالات، به اين معنى كه به هر عضوى كه مشغول است، سوابق بر آن، كلّ نخشكيده باشند و هر چند بعضى خشكيده باشد.
سنن وضو: تسميه است، و شستن دو دست از زندين، يك مرتبه يا دو مرتبه، و مسواك كردن و مضمضه و استنشاق- هر يك سه بار- و دعاهاى مأثوره در غسلات و مسحات، و تثنيه هر يك از غسلات، و ابتدا كردن از پشت ذراع در مرد، و از بطن ذراع در زن.
اسرار: از آلودگى دنيا، و الواث اخلاق رذيله، دست قلب را بشوى:
بيت
ما را خواهى، ز خويشتن دست بشوى
خود را يله كن، پس آنگهى، ما را جوى
و آبروئى در نزد حبيب پيدا كن و متفطّن شو، به اين كه: هرگاه تطهير جوارح- كه مانند خوادماند براى قلب، به جهت حضور در نزد سلطان- «لازم» باشد، پس تطهير سپهدار «الزام» خواهد بود كه اقبح چيزى است كه بزرگى به خدمت سلطان عظيمى مشرّف شود، و خدم و حشم او منظّف و مطهّر باشند، ولى خود او ملوث باشد!
و نيز، ملتفت شو كه: هرگاه قشر اقرب- كه بدن باشد- و قشر ابعد- كه جامه باشد- واجب التّطهير باشد، «لبّ» كه قلب باشد، تطهيرش از هواجش وساوس، اوجب خواهد بود. و منسوب به جناب امير المؤمنين على عليه السّلام است كه:
ما بال دينك ترضى ان تدنسه
و ثوب دنياك، مغسول من الدنس
و معلوم است كه محل ايمان و ايقان، «قلب» و «فؤاد» است. فى الحديث: «انّ اللّه لا ينظر الى صوركم و انّما ينظر الى قلوبكم». و «مضمضه»، اذاقه حلاوت ذكر است، و «استنشاق»، استشمام روايح نسيم حديقه اوست. فى الحديث: «انّ للّه فى ايّام دهركم