مسائل: نجس نمى‌شود آب جارى، هيچ يك از اقسامش، به مجرّد ملاقات نجاست، مگر با تغيير يكى از اوصافش كه «لون» يا «طعم» يا «ريح» شى‌ء نجسى را بگيرد، و هم چنين است در اين حكم، هر آبى و آب چاه نيز، در نزد اكثر متأخّرين، حكم جارى را دارد [١] و نزح مقدّرات و تعيين دلوها كه در اخبار ائمه- عليهم السّلام- آمده، محمول است بر استحباب. [٢]

و مثل جارى است، آب باران، ولى در حال «نزول»، نه در حال «وقوف». پس، مطهّر است و به مجرّد ملاقات نجاست، در آن حال نجس نمى‌شود، و امّا راكد قدر كرّ، آن هم به مجرّد ملاقات نجاست «نجس» نمى‌شود، مگر با تغيير مذكور. و كرّ، به حسب وزن، هزار و دويست رطل عراقى است، و به مساحت، آن قدرى است كه سه وجب و نيم، طول آن، و سه وجب و نيم، عرض و سه وجب و نيم، عمقش باشد. و امّا راكد كمتر از «كرّ»، مشهور آن است كه به مجرّد ملاقات نجاست، «نجس» مى‌شود اسرار: آب جارى و ملحق به آن كه اتّصالى به منبع دارند، قلوب نورانيى را مى‌مانند كه اتّصال حقيقى بى‌كمّ و كيف به «لاهوت» دارند، كما فى الحديث: «انّ روح المؤمن أشدّ اتّصالا بروح اللّه من اتّصال شعاع الشّمس بها» [٣]، بلكه در حق آدم فرموده:

«وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي». [٤] پس، آنها ممسوس‌اند، به نور الله تعالى.

بيت‌

چون پرى غالب شود بر آدمى‌

گم شود از مرد، وصف مردمى‌

هر چه گفته، آن پرى گفته بود

هر چه كرده، آن پرى كرده بود

و امّا قطرات سماء، خطراتى را ماند كه از صقع عنايت، و از سماء جبروت ببارد بر قلوب منوّره و مستقيمه، چون خواطر «ربانيّه» و خواطر «ملكيّه» كه اوّل را «نفر

[١] - اولين كسى اين حكمرا داد، علامه حلى بود.
[٢] - بنگريد به «شرحاللمعه»، ج ١/ كتاب الطهارة.
[٣] - «بحار الانوار»، ج٦١/ ١٤٨ و ج ٧٤/ ٣٦٨ و ٢٧٧.
[٤] - حجر/ ٢٩.