- و اگر بگوئى: «سمع» الفاظ موضوعه دالّه بر حقايق را مى‌رسد و با آن، استكمال نفس ناطقه مى‌شود،- گوئيم: شأن سمع، شنيدن اصوات است كه اعراض غير قاره‌اند و فهم معانى به اعلى المدارك است كه «عقل» باشد. و ديگر آنكه: معارض است اين، با ديدن خطوط و نقوش كتب علميّه و استكمال نفس، با مطالعه اينها كه اينها وجود «كتبى» حقايق‌اند، چنانكه آنها وجود «لفظى» حقايق‌اند. و اگر اتّصالى به عالم معنى به شنيدنى موسيقارى است، پس مثل آن، يا اقوم و ادوم از آن، به ديدنى اختبارئى است و اشرارى، اين معارض است به اشرارى آن.

فصل در كيفيّت ديدن، چيزها را در صيقليّات:

اصحاب انطباع گويند: متلوّن مضى‌ء، صورتش در جسم صيقلى منطبع شود و از آنجا، صورت در جليديّه منطبع گردد. و اصحاب شعاع گويند كه: شعاع عين، واقع شود بر صيقلى، و از آنجا

[١] - بقاء و دوام راگويند و مانند «خلود» است.