فلسفى مشرب بود. او از لحاظ فلسفى، از ميراث داران نظام فلسفى صدرائى بود [١]، و تمام تلاش خود را، صرف بررسى و تحقيق در خصوص مكتب عقلى فيلسوف شيراز نمود و هم از اين روست كه يكى از «حكماى اربعه» بعد از صدرا شناخته شده است. [٢] ما در اين زمينه، در اين مقدّمه، بيش از اين سخن خواهيم گفت.

امّا كتاب او «غرر الفوائد» يكى از متون اصلى فلسفى، در سه قرن اخير به شمار مى‌رود كه بزرگانى از فلاسفه بعد از سبزوارى، بر آن تعليقه و شرح زده‌اند كه در ميان آنها، نام كسانى چون: هبة الدين شهرستانى، شيخ محمد حسين اصفهانى كمپانى، شيخ محمد تقى آملى و ميرزا مهدى آشتيانى‌ [٣] درخشندگى خاصّى دارد. امّا آخرين اثر معتبر سبزوارى «اسرار الحكم» است كه آن را دو سال پيش از ارتحال، به پايان رسانده است.

همچنان كه اشاره شد، او بزرگترين و معتبرترين فيلسوف شيعى مذهب و ايرانى تبار، در سيصد سال اخير- بعد از ملا صدرا تا امروز- به شمار مى‌رود. تأليفات حكيمانه او، و افكار و آراء نظرى و فكرى عرفانى و متألّهانه وى، در آثار و نوشته‌هاى بسيارى از استادان ايرانى و خارجى شرق و غرب، محلّ نقد و بحث واقع شده و مورد توجّه مى‌باشد. [٤] به نوشته برخى از مطّلعين:

[١] - «سنت عقلانىاسلامى در ايران»/ ٤٤٤.
[٢] - با ظهور آخوندنورى و تدابير حكيمانه او در طول قريب به هفتاد سال تدريس، حكمت متعاليه، به ذروههويدائى رسيد و از طريق آن بزرگوار، مستقيما به حاج ملا هادى سبزوارى متوفاى ١٢٨٩و به يك واسطه به آقا محمد رضا قمشه‌اى متوفاى ١٣٠٦ و آقا على مدرّس، متوفاى ١٣٠٧و آقا ميرزا ابو الحسن جلوه متوفّاى ١٣١٤ منتقل گشت كه اين چهار بزرگوار را حكماءاربعه مى‌نامند. «اساس التوحيد، در قاعده الواحد و وحدت وجود»، ميرزا مهدىآشتيانى، با مقدّمه منوچهر صدوقى سها، بى چا، ١٣٦٠، انتشارات مولى/ ٢.
[٣] - ميرزا مهدىآشتيانى، مدرّس در مدرسه عالى سپهسالار و استاد دانشكده معقول و منقول بود كه درسال ١٣٠٧ قمرى زاده شد و در سال ١٣٣٢ شمسى به جهان ديگر شتافت. با مرگ وى، فلسفهقديم در ايران پايان گرفت. جانشينى قابل و لايق به هيچ وجه براى وى ديده نمى‌شود.«اساس التّوحيد» از آثار اوست كه در سال گذشته، جزء انتشارات دانشگاه تهران به چاپرسيد. «نادره‌كاران، سوگنامه ناموران فرهنگى و ادبى»، ايرج افشار، چاپ اول ١٣٨٣،نشر قطره./ ٩٠.
[٤] - ر. ك به: «ديواناسرار»، چاپ اول ١٣٨٠، انتشارات بعثت.