معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٠١ - ترجمه قرآن، دقتها و ظرافتها

اصلى را ارائه بدهند. قرآن هم كه مى‌گويد:

فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‌[١]

يعنى اينها وحشت دارند از ارائه دادن اصل اين متن، لذا فقط ترجمه را مى‌دهند. در مورد قرآن هم اخيراً پيشنهاد شد كه قرآنى ترجمه بشود بدون اينكه عربى در صفحه مقابل باشد. من شديداً مخالفت كردم، اما شنيدم موافقتش را گرفتند. به آن‌ها گفتم اين كارتان درست نيست. كسى هم نمى‌خرد. هيچ كس نمى‌آيد ترجمه قرآن را بردارد بخواند بدون قرآن. اينكه ما مسلمان‌ها در يك صفحه ترجمه مى‌گذاريم و يك صفحه هم عربى‌اش را مى‌گذاريم، يعنى شاهد صدقش پيشش هست و كسى نمى‌تواند در آن دست ببرد. به هر حال گفتيم اين ابعاد ثلاثه در قرآن وجود دارد كه در ترجمه اين ابعاد نمى‌تواند كاملًا منعكس شود.

بينات: به هر حال براى معرفى اسلام به غير عرب‌زبانان بايد چاره‌اى انديشيده شود.

آيت‌الله معرفت: بله! از يك طرف عرض كرديم ضرورت است، چرا كه دين اسلام دين جهانى است. پس بايد تمام ملل جهان از قرآن استفاده كنند. ما نمى‌توانيم اجبار كنيم كه عرب شويد! اين هم كه امكان ندارد، پس بايد قرآن را از صورت‌هاى عربى به صورت‌هاى ديگر ترجمه كنيم. اينجا يك مسأله‌اى هست؛ اساساً ترجمه دو نوع است. يك ترجمه تحت‌اللفظى هست كه مقيد است كلمه به كلمه ترجمه بشود. اينجور ترجمه غالباً مفهم معنا نيست. چرا چون تركيب‌بندى كلام در لغات مختلف با هم فرق مى‌كند. مثلًا در زبان فارسى تقديم مفعول بر فاعل جايز نيست و يا تقديم حال بر ذى‌الحال در فارسى نيست، ولى زبان فارسى از لحاظ فهم، سهل‌تر است تا عربى. يعنى كسى كه بخواهد زبان عربى را گوش دهد- مخصوصاً اگر اهل لغت نباشد- گاهى اوقات هى بايد دقت كند. اما وقتى به زبان فارسى دارد گوش مى‌دهد، توجه به لفظ ديگر نيست. مثل اينكه معنا از ذهن متكلم دارد واريز مى‌شود به‌

[١] . آل عمران، آيه ٩٣.