معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٧٨ - مقصود از صحابه در احاديث

سهل بن حنيف: از اصحاب بدر، و مورد عنايت خاصّ مولا اميرمؤمنان‌

بود.[١]

ابو رافع: خادم با اخلاص پيامبر (ص) و از پايه‌گذاران مكتب تشيع و ثابت قدم بر ولاء اميرمؤمنان (ع) و متصدّى خزانه‌دارى مولا شد.[٢]

از اين دست صحابه والا مقام بسيارند كه بر ولاى آل‌البيت ثابت قدم بودند و هرگز نتوان آنان را مرتدّ شمرد.

خلاصه، در ميان صحابه كسانى بودند كه از ثبات قدم برخوردار بودند و از مصاديق بارز إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا[٣] محسوب مى‌شدند، و هرگز تزلزلى در دين و عقيده خود راه ندادند. تنها چيزى كه رخ داد، همان پيش‌آمد تكان‌دهنده بود كه بسيارى از صحابه را شوكه كرد و مبهوت و حيران شدند كه چه تحوّلى در تقدير و تدبير رخ داده و چنين فاجعه هولناكى را موجب شده است؛ جز چند نفر معدود كه هرگز تكان نخوردند، و همچنان استوار ماندند و مى‌دانستند كه مصالح كماكان وفق تقدير و تدبير ازلى در جريان است.

مقصود از صحابه در احاديث‌

صحابه راستين، كه چهره‌هاى فروزان صدر اسلام بودند، همان‌ها بودند كه هر يك نمودارى از خلق و خوى پيامبر اكرم بودند، و تعليم يافته و دست‌پرورده آن حضرت شمرده مى‌شدند. پيامبر (ص) آنان را براى حل رسالت خويش به جهانيان پرورش داده بود. و همين‌ها بودند كه حديث: اصحابي كالنجوم بايهم اقتديتم اهتديتم ناظر به آن‌ها است و در رأس آنان، مولا اميرمؤمنان و برگزيده مواليان آن حضرت قرار داشتند.

درباره اين حديث از امام‌ على بن موسى‌الرضا (ع) سؤال شد، فرمود:

هَذَا صَحِيحٌ يُرِيدُ مَنْ لَمْ يُغَيِّرْ بَعْدَهُ وَ لَمْ يُبَدلْ![٤]

(حديث صحيحى است. و مراد حضرت رسول كسانى‌اند كه در دين خدا

[١] . همان، ص ٢٤١.

[٢] . رجال نجاشى، صص ٥- ٣.

[٣] . فصلت، آيه ٣٠.

[٤] . صدوق، عيون اخبار الرضا، ج ٢، ص ٩٣/ ٣٣ باب ٣٢.