معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٥٥ - مقدمه

اعجاز، همواره با عنوان يك ضرورت اثباتى مطرح بوده است تا نشانه‌اى بر صحّت دعوى نبوّت باشد.

ولى اين ضرورت آيا ضرورت تبليغى است يا ضرورت دفاعى؟

بدين معنا كه انبيا در همان آغاز نبّوت، براى ا ثبات دعوى خويش، معجزه ارائه مى‌دادند، يا تنها موقع برخورد با شبهات معاندين و براى دفع شبهه، دست به معجزه مى‌زدند؟

تا آنجا كه رفتار انبيا و كاربرد معجزه نشان مى‌دهد، فرض دوّم صحيح است، زيرا دعوت انبيا همواره با فطرت پاك انسان‌ها دمساز بوده و مطالب عرضه شده از جانب آنان، موافق خرد آزادانديشان بوده است، به‌گونه‌اى كه پاك‌نهادان هميشه و بى‌درنگ آن را پذيرا بوده‌اند، زيرا دريافت از انبيا را با يافته‌هاى درونى و وجدانى خويش همواره هم‌خون و همگون ديده‌اند و احساس كرده‌اند آنچه در پى آن بوده‌اند، به‌دست انبيا عرضه شده است.

از اين‌رو آنان كه گمشده خويش را با لعيان (وجدان ذاتى) در دست انبيا مى‌يافتند، به دلايل اثباتى نيازى نداشتند.

سرّ موفقّيت انبيا در طول تاريخ نيز همين بود كه آنچه عرضه مى‌كردند، دقيقاً وفق تقاضاى مخاطبان بوده و لذا پذيرفته شده است:

وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ.[١]

راز موفقيت در همين است كه كالاى عرضه شده، مورد پذيرش باشد و مشتريان بپذيرند كه مطابق خواسته و قابل پذيرش است.

و همين است معناى آيه كريمه:

كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ.[٢]

خداوند حتم فرموده كه خود و فرستادگانش پيروز باشند، زيرا خداوند صاحب قدرت و شوكت است و شكست‌پذير نيست.

باز مى‌فرمايد:

[١] . ابراهيم، آيه ٣٤( هر آنچه خود خواسته‌ايد بر شما ارزيانى داشتيم) انسان‌ها در نهاد خويش خواستار هدايت‌گرى دانا و توانا بودند، و آن را بر دست انبيا يافتند.

[٢] . مجادله، آيه ٢١.