معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٢ - ٤ وحى رسالى

كشِفَ عنهم الغطاء ...[١].

يعنى براى آنان پرده از ميان برداشته شده است.

به عبارت ديگر، با علمى حضورى و مكاشفه‌اى باطنى، پيام را كه از بالا آمده است، دريافت مى‌كنند و اين دريافت باطنى از ديد فلسفى به دليل وجودى بالاتر در انسان به نام «روح» است كه غير از بخش مادى و جسمانى او است. روح، انسان را در مرتبه‌اى فراتر از جهان ماده قرار مى‌دهد و از چهارچوب جسمانى محض خارج مى‌كند. ارتباط انسان با عالم ماوراى ماده مربوط به جنبه روحى و باطنى است كه ارتباطى پوشيده مى‌باشد.

وقتى به بيانات فلسفى‌ ابن سينا در دو كتاب‌ شفا و اشارات‌ يا ديگر كتب فلاسفه‌اى نظير ابن رشد، خواجه نصيرالدين‌، رازى‌، نيشابورى‌، ابن حزم اندلسى، صدرالمتألهين‌ و حكيم سبزوارى‌ و در نهايت، علامه‌ طباطبايى‌ مراجعه كنيم، ملاحظه مى‌شود كه با براهين فراوان فلسفى، سعى در اثبات وجود نفس غير مادى و جنبه روحانى انسانى داشته‌اند. همچنين بر غير مادى بودن پديده ادراك تأكيد مى‌كنند تا در نتيجه ثابت شود كه انسان داراى جنبه‌اى غير مادى است كه عمل ادراك را كه پديده‌اى غير مادى است، به‌وسيله آن جنبه انجام مى‌دهد و وحى ارتباطى از ناحيه بالا بر انسان است و انسان صلاحيت اين ارتباط را با توجه به جنبه غير مادى‌اش پيدا مى‌كند.

تفاوت وحى با تجربه دينى در چيست؟

آيت‌الله معرفت: بين وحى با تجربه دينى تفاوت‌هاى آشكار وجود دارد. در وحى، پيام‌دهنده خدا است و با رسول و ملائكه‌اى از سوى او كه معرفت يا دستورى را از بيرون بر قلب و حواس پيام‌گيرنده‌اى به نام انسان با توجه به صلاحيت‌هايى كه كسب كرده است، القا مى‌كند.

اما در تجربه دينى در بهترين تحليل، الهامات روحى و درونى مردان بزرگ و مصلحى است كه درون آن‌ها خلجان كرده، بر آن‌ها ظاهر مى‌شود. حتى گاه اين خلجان‌ها لباس خارجى پوشيده، در چهره ملائكه بر انبيا تجسّم مى‌يابد،

[١] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ١١، ص ٥٦، ح ٥٦.