معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٨٩ - عنايت قرآن به مسائل اقتصادى

وجود دارد، دست يابد و در اختيار خويش درآورد. قرآن بارها، به اين حقيقت آشكار، تصريح مى‌كند. از جمله:

أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً.[١]

آيا مشاهده نمى‌كنيد كه خداوند، آنچه را كه در آسمان‌ها و زمين آفريده، در اختيار شما انسان‌ها قرار داده.

يعنى: اين حقيقت كاملًا آشكار است كه انسان داراى نيروى خارق‌العاده است و توانايى آن را دارد كه بر سرتاسر جهان هستى دست يابد و تمامى نيروهاى فعال جهان را در راه تأمين مصالح خويش به كار اندازد و خداوند از اين راه، نعمت‌هاى ظاهرى و باطنى را بر انسان ارزانى داشته است. آيات در اين زمينه بسيار است، نمونه‌هايى را مى‌خوانيم:

اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ.[٢]

(خداوند، دريا را در تسخير شما درآورد تا كشتى با سهولت در آن جريان يابد.)

وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ.[٣]

(و او دريا را در تسخير شما درآورد تا از آن بهره گيريد: گوشت تازه (ماهى) از آن بخوريد، و زينت‌ها از آن استخراج كنيد، و نيز كشتى‌ها در آن آب‌ها را مى‌شكافند، تا در راه كسب معيشت كوشش داشته باشيد.)

وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْ‌ءٌ وَ مَنافِعُ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ* وَ لَكُمْ فِيها جَمالٌ حِينَ تُرِيحُونَ وَ حِينَ تَسْرَحُونَ* وَ تَحْمِلُ أَثْقالَكُمْ إِلى‌ بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ* وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ.[٤]

چهارپايان را آفريد كه در آن براى شما وسيله پوششى گرم قرار داد، و نيز ديگر منافع، و از گوشت آن‌ها مى‌خوريد. و براى شما مايه شكوه و زينت است، در هنگام استراحت و نيز هنگام سفر به صحرا. و بارهاى‌

[١] . لقمان، آيه ٢٠.

[٢] . جاثيه، آيه ١٢.

[٣] . نحل، آيه ١٤.

[٤] . نحل، آيات ٨- ٥.