معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٥٦ - ب سوره مدنى

٥. قرآن‌

پنجمين معنى «كتاب» در اصطلاح قرآنى، اطلاق بر خود قرآن است، زيرا

قرآن، وحى آسمانى است كه به صورت نوشته در مى‌آيد. از اين جهت قرآن مى‌گويند، كه خوانده و تلاوت مى‌شود؛ و از آن جهت كتاب مى‌گويند، كه نوشته و ثبت مى‌شود.

از اين‌رو، هم قرآن، و هم كتاب، بر بخشى از آن، چند آيه يا سوره، اطلاق مى‌شود، همان‌گونه كه بر مجموع آن گفته مى‌شود. در مكه، بر آنچه نازل شده بود، كتاب گفته مى‌شد. با آن‌كه مقدارى از آيات و سوره‌ها بود. همچنين پس از هجرت، پيش از آن‌كه تمامى آيات و سوره‌ها نازل شده باشد، كتاب گفته مى‌شد. نمونه‌هايى را مرور مى‌كنيم:

الف. سوره‌هاى مكى‌

١. اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ وَ الْمِيزانَ.[١]

٢. حم* وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ* إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ.[٢]

ب. سوره مدنى‌

ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ ....[٣]

در تمامى اين موارد كه بيش از چهل مورد است، مقصود از «كتاب»، قرآن است.

[١] . شورى، آيه ١٧.

[٢] . زخرف، آيات ٣- ١.

[٣] . بقره، آيه ٢.