معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٣٤٠ - نكته قابل تذكر

جاى بيت معمور بيت العزّة آورده شده است.[١]

همچنين در روايات مربوط به مسأله معراج از جايگاه بيت معمور در آسمان هفتم ياد مى‌شود.[٢] در تفسير عياشى‌[٣] در رابطه با آفرينش‌ آدم‌ (ع) و گفتار ملائكه كه بى‌مورد از آنان سرزد، براى توبه از گفتار نارواى خويش، دستور آمد كه هفت سال به گرد «الضُراح» كه «البيت المعمور» است طواف كنند تا توبه آنان پذيرفته شود. و آن در آسمان به محاذات «البيت الحرام» قرار گرفته است.

اين تمامى مواردى است كه در آثار اسلامى از «البيت المعمور» و جايگاه آن در آسمان، به محاذات كعبه، ياد شده و در تمامى تفاسير، بدون استثنا و نيز كتب حديثى آمده است، چه آنكه آن را پذيرفته، يا صرفاً از آن ياد كرده باشند.

نكته قابل تذكر

نخست: «البيت المعمور» كه در آيه چهار سوره طور بدان سوگند ياد شده، اشاره به همان است كه در روايات تفسيرى و غيره آمده، يا آنكه اشاره به «البيت الحرام» (كعبه مقدسه و المسجد الحرام) مى‌باشد؟

دوم: وجود چنين خانه يا معبدى در آسمان، آن هم به محاذات كعبه در زمين، چگونه قابل تصوّر و اثر و فايده آن چگونه قابل توجيه و تعقّل مى‌باشد؟ و اساساً آيا چنين رواياتى قابل استناد و اعتماد مى‌باشند؟

در پاسخ به پرسش نخست بايد گفت: ظاهر آيه اقتضاى آن دارد كه به همين خانه كعبه اشاره باشد، كه به زائران و طواف‌كنندگان و عبادت‌گزاران در مراسم حج و عمره در طول سال معمور است. زيرا قرآن به چيزهايى سوگند

[١] . جلال‌الدين سيوطى، الدر المنثور فى التفسير المأثور، ج ١، ص ٤٥٧. عن ابن عباس قال: ننزل القرآن جملة و فى لفظ: فصل القرآن من الذكر الاربعة و عشرين من رمضان فوضع من بيت العزة فى السماء الدنياء.

[٢] . فيض كاشانى، كتاب الصافى فى تفسير القرآن، ج ١، ص ٩٥٤؛ جلال‌الدين سيوطى، الدر المنثور فى التفسير المأثور، ج ٤، ص ١٣٦؛ سيدمحمدحسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ١٣، صص ٢٠- ١٩.

[٣] . تفسير عياشى، ج ١، ص ٣٠.