اين ظاهر تنزيل آيه است كه قرآن، براى يادآورى نعمت‌هاى سابق الاهى بر بنى‌اسرائيل، بر آنان باز مى‌خواند، ولى باطن آيه پيامى دارد كه نويد براى جهانيان است. اينكه: آزادى‌خواهان راستين جهان پيروزند و حاكميت سراسر گيتى به‌دست همانان خواهد افتاد.

زيرا از اين آيه، به خوبى به‌دست مى‌آيد كه اراده ازلى الاهى بر پيروزى مستضعفان بر مستكبران تعلق يافته است و اين اراده، گه‌گاه خودنمايى مى‌كند، كه در دوران‌ موسى‌ و فرعون‌، گوشه‌اى از آن نمايان شد.

چون اين اراده حتمى و ازلى است، بايستى در نهايت، تحقق كامل پيدا كند و سراسر زمين را پوشش دهد. ريشه استكبار خشكانده شود. زير دستان رو آيند و حاكميت جهان را به‌دست گيرند. و براى هميشه، اين حاكميت الاهى تداوم داشته باشد.

در آيه ديگر به اين حقيقت اشارت دارد:

وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ.[١]

ما، پيش از اين در مزامير داود آورده بوديم كه: بندگان صالح و شايسته ما، وارثان زمين خواهند گرديد. يعنى: حاكميت شايستگان بر پهناى زمين و براى هميشه.

پيرامون هر دو آيه، رواياتى در دست داريم كه به هدف و مفهوم عام آيه نظر دارند، و از اراده مطلق و ازلى پروردگار سخن مى‌گويند كه سرانجام و براى ابديت، اين صالحان‌اند كه بر پهناى زمين حكومت مى‌كنند. و تحقق آن به‌طور كامل، در دوران ظهور حضرت‌ مهدى‌ (عج) انجام خواهد گرفت.[٢]

[١] . انبياء، آيه ١٠٥.

[٢] . قال الإمام ابوعبدالله جعفربن محمد الصادق( ع): قال اميرالمؤمنين( ع):« لتعطفنّ علينا الدنيا بعد شماسها عطف الضروس على ولدها». ثمّ قرأ- منه عليا( ع)-:« وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ».( تفسير البرهان، ج ٦، ص ٥٦، رقم ٦) عن السيدالرضى، الخصائص، ص ٧٠. و راجع: النهج البلاغه، قصار الكلم، رقم ٢٠٩.

و عن الإمام ابى جعفر محمدبن على الباقر( ع) قال: قوله عزّوجلّ:« أنّ الأرض يرثها عبادى الصالحون قال: هم أصحاب المهدى فى آخرالزمان.( البرهان، ج ٥، ص ٢٥٧، رقم ٥ و ٧) عن السيد شرف‌الدين، تأويل الآيات، ج ١، ص ٣٢٢، رقم ٢٢.