معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦١٨ - ١ تمامى زمينهاى موات قابل احيا مىباشد

٨. معيار در احيا و آباد ساختن، نيز به عرف و عادت بستگى دارد، و آبادى هر زمينى به موقعيت آن وابسته است، مثلًا زمين زراعى به شخم زدن زمين و آماده كردن جوى‌ها و مانند آن بستگى دارد، و زمين‌هاى شهرى به تهيه لوازم‌

زندگى در آن، از قبيل خيابان‌كشى و تهيه آب و برق و امثال وابسته است. لذا قطعه زمينى كه در شهر بدون ساختمان باقى مانده، باير نمى‌باشد، زيرا لوازم زندگى و وسايل هرگونه ساختمان براى آن فراهم است.

٩. در «احيا» مباشرت شرط نيست، اگر كسى با سرمايه‌اى كه دارد، افراد و وسايلى را فراهم مى‌سازد و به كار آبادى زمين مى‌پردازد، كفايت مى‌كند، زيرا سرمايه او، «عمل مُكدّس» كار تراكم يافته او مى‌باشد، كه اكنون به جريان افتاده است.

١٠. امروزه ديگر اثرى از زمين‌هاى مفتوح العنوة[١] وجود ندارد، زيرا شرط اساسى در اين‌گونه زمين‌ها، بقاى آثار عمران و آبادى كه در زمان فتح وجود داشته، و آن آبادى اكنون وجود ندارد، هر چه هست آبادى جديدالاحداث است، كه كشاورزان كنونى آن را بوجود آورده‌اند، لذا كاملًا از احكام زمين‌هاى مفتوح‌العنوة بيرون آمده است.

اكنون تفصيل اين اجمال:

١. تمامى زمين‌هاى موات قابل احيا مى‌باشد.

هرگونه زمين موات كه باير افتاده، و صلاحيت آباد شدن را داشته باشد، قابل احيا است و هر كس پيش‌دستى كند، و طبق مقررات اقدام كند، مى‌تواند آن را آباد سازد، و به خود اختصاص دهد.

پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) فرمود:

من احيي ارضا مواتاً فهي له.

هر كس زمين بايرى را آباد ساخت، به او اختصاص خواهد يافت.

«ارض موات» اطلاق دارد و هرگونه زمين مرده‌اى را شامل مى‌شود، خواه‌

[١] . زمين‌هايى كه با زور سلاح از دشمن گرفته مى‌شود، و جزء اموال عمومى( انفال) است.