معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٣ - امتيازات الميزان در گفتوگو با استاد محمد هادى معرفت

جامعه، جامعه انسان نيست. اين نخستين بلايى است كه جوامعى كه پشت پا به شريعت مى‌زنند، دچار آن مى‌شوند. انسان موجود شريف و كريم و والايى است كه در اينجا فراموش مى‌شود. و آيه‌ وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ‌[١] اين را مى‌گويد.

اين است كه عرض مى‌كنيم علامه در اينجا مسأله نوى را مطرح كرده است. اكنون بنگريد از هزار سال پيش تاكنون كه تفسير نوشته‌اند، اين مطلب را كسى گوشزد نكرده و ديگر تفاسير مطرح نكرده‌اند.

اسف‌انگيز است كه شاگردان دست اول علامه در حوزه، اين مطالب را و اين را كه علامه چنين مطالبى را دارد، مطرح نكرده‌اند. در نتيجه بايد گفت: علامه شناخته نشده است و در حوزه مطرح نشده است. مفسران قرآن، تفسير خودشان را مى‌گويند. علامه را در جامعه مطرح نمى‌كنند.

مثال ديگرى در اينجا مى‌زنيم. مسأله‌اى درباره قرآن از دير زمان مطرح بوده است، با عنوان تناسب آيات و سور. آيا ميان آيات يك سوره رابطه‌اى وجود دارد يا نه؟ آيا آيه دوم با آيه اول رابطه مستقيم دارد يا نه؟ نه در اصل هدايت، زيرا از اين جهت سرتاسر قرآن درباره هدايت است.

مسأله ديگر، رابطه ميان سوره‌ها است كه مثلًا سوره آل‌عمران با سوره بقره تناسبى داشته كه پس از آن قرار گرفته است يا نه؟ اين نيز خود بحثى جداگانه است. البته مسأله تناسب سوره‌ها را ما قبول نداريم و اين را از اشتباهات مرحوم‌ طبرسى‌ مى‌دانيم كه سعى كرده است تا بين سوره‌ها تناسب ايجاد كند. ايشان راه را اشتباه رفته است. ولى مسأله تناسب آيات يك سوره، بعضى با بعضى ديگر، اين مورد بحث است.

پاسخ سؤال ياد شده در ابتدا منفى است، زيرا طبيعت نزول قرآن چنين اقتضا مى‌كند كه ميان آيات تناسبى نباشد، زيرا قرآن، نجوماً نازل شده و يك‌جا فرود نيامده است. هرگاه‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ نازل مى‌شد، معلوم مى‌شد،

سوره تازه‌اى آغاز شده است. چند آيه به مناسبت خاصى يا پيشامدى نازل‌

[١] . حشر، آيه ١٩.