معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٤ - امتيازات الميزان در گفتوگو با استاد محمد هادى معرفت

مى‌شد و كاتبان وحى آن را مى‌نوشتند، پس از چند روز حادثه ديگرى پيش مى‌آمد و به مناسبت آن، چند آيه ديگر نازل مى‌شد و كاتبان وحى اين آيات را پشت سر آن آيات ضبط مى‌كردند. در اينجا آن حادثه ديروز با حادثه امروز ارتباطى نداشت و در دو موضوع جداگانه بودند. بنابراين از آنجا كه اين دو حادثه كه سبب نزول اين آيات شده‌اند، ارتباطى نداشته‌اند، طبعاً آيات نازل شده به اين مناسبت نيز، با هم ربطى ندارند.

بنابراين در ابتدا بايد گفت هيچ تناسبى ميان آيات قرآن نيست، مگر آنجا كه احراز كنيم، چند آيه با هم نازل شده‌اند.

در اين زمينه در نيم قرن اخير، ذهن علما متوجه اين نكته شد كه آيات هر سوره يك رابطه معنوى با يكديگر دارند، با آن‌كه در مناسبت‌هاى مختلف نازل شده‌اند. از اين رو مسأله‌اى امروزه مطرح است، با عنوان: الوحدة الموضوعية في القرآن‌؛ يعنى هر سوره قرآن يك موضوع خاص را دنبال مى‌كند.

در تفسير في ظلال القرآن‌ سعى شده است تا در آغاز هر سوره، اهداف آن سوره را روشن سازد. يكى از شاگردان‌ سيد قطب‌ نيز كتابى نوشته است، با عنوان‌ ما في كل‌ سورة من اهداف‌.

اكنون اين مسأله مشكل آفرين شده است، به جهت آن‌كه پى بردن به اين كه هدف در هر سوره چيست؟ و آيا اين كار ممكن است يا نيست؟ مورد بحث واقع شده است.

اين مسأله در گذشته مطرح نبوده و در قرن گذشته، مسأله‌اى با اين عنوان وجود نداشته است. در نتيجه آيات يك سوره را با هم مرتبط نمى‌دانسته‌اند، يا حداقل آيات اين صفحه را با صفحه ديگر مربوط نمى‌دانسته‌اند، زيرا شأن نزول هر يك جداگانه است. در نتيجه بايد قرينه سياق در قرآن وجود نداشته باشد، قرينه سياق، وقتى وجود دارد كه كلام متصل باشد، ولى در كلام منفصل قرينه سياق نيست.

اكنون ببينيد، علامه‌ طباطبايى‌ در اينجا چه كرده است. ايشان در اينجا نظريه‌اى دارد كه مى‌فرمايد: