معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٠٢ - راهحل

چنان الفاظ ركيك و مستهجنى است كه معلوم است هرگز از رسول خدا (ص) صادر نمى‌شود.[١]

شبيه اين كلام از مرزوقى‌ نيز نقل شده است‌[٢]. در پاورقى‌ كشاف‌ آمده است: تنها برخى از احاديث فضائل سوره‌هاى فاتحه، سبع طوال، كهف، يس، دخان، ملك، زلزله، نصر، كافرون، اخلاص و معوذتين صحيح است و درباره ساير سوره‌ها، فضيلت يا خاصيتى در روايت صحيحى نيامده است.[٣]

علاوه بر اين، برخى از اين روايات معارض دارند و لذا قابل پذيرفتن نمى‌باشد. مثلًا در فضائل سوره انعام نقل شده است: اين سوره يك‌باره بر پيامبر (ص) در مكه نازل شد؛[٤] در حالى كه مى‌دانيم برخى از آيات اين سوره مدنى مى‌باشند. شاهدى ديگر بر نادرستى مضمون و محتواى بعضى از اين روايات، آن است كه اگر اين روايت‌ها صحيح باشند، مجوّز صدور گناه براى برخى افراد مى‌شوند و چه بسا افرادى از اين روايات چنين برداشت كنند كه هر گناهى را مى‌توان انجام داد و سپس با قرائت يك سوره قرآن، تمام آن گناهان بخشيده و بلكه به حسنه تبديل خواهد شد.

راه‌حل‌

اول: در برخورد با اين روايات، بايد احتياط كرد؛ نه فوراً آن‌ها را دور ريخت و به وضع و جعل متهم كرد و نه بدون قيد و شرط پذيرفت. بعضى از اين روايات، مصداق كذب بر پيامبر و تعدادى مصداق توقف و ارجاع علم آن‌ها به ائمه عليهم‌السلام است. در برابر برخى ديگر نيز بايد تسليم بود، زيرا مى‌دانيم خود قرآن خواص متعددى را براى بعضى از سور بيان كرده است،

مثلًا:

١. سوره فاتحه را عدل قرآن قرار داده است:

[١] . الموضوعات، ج ١، ص ٢٤٠.

[٢] . عبدالحليم حلّى، الرسول المصطفى و فضائل القرآن، ج ١، ص ٣٧٦.

[٣] . محمود بن عمر زمخشرى، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل، ج ١، ص ١٨.

[٤] . ابوعلى فضل بن حسن طبرسى، مجمع‌البيان فى تفسير القرآن، ج ٤، ص ٢٧١.