معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٨ - الف نمونههايى از تأويلات مقبوله

الف. نمونه‌هايى از تأويلات مقبوله‌

١. در سوره نحل، خطاب به مشركان كه در نبوّت پيامبر اسلام تشكيك مى‌كردند، آمده است:[١]

وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ* بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ.[٢]

تشكيك، از اين جهت داشتند كه چگونه فردى از بشر مى‌تواند، از جانب ملكوت اعلا پيام‌آور باشد؟

وَ قالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْواقِ لَوْ لا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيراً؛[٣]

گفتند: اين، چگونه پيامبرى است كه (همانند ما) خوردنى مى‌خورد، و (چون ديگران) در بازارها راه مى‌رود، چرا فرشته‌اى بر او فرود نيامده تا با وى اندرز دهنده باشد؟

خداوند- در پاسخ مى‌فرمايد-:

أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً أَنْ أَوْحَيْنا إِلى‌ رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ؛[٤]

آيا براى كسانى جاى شگفتى است كه بر فردى از خودشان پيام فرستاديم تا مردمان را بيم و اندرز دهد؟

آنگاه مى‌گويد:

وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَكاً لَجَعَلْناهُ رَجُلًا وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ؛[٥]

اگر او (پيامبر) را فرشته‌اى نهاده بوديم، هر آينه وى را به‌سان فردى بشر مى‌نهاديم، و كار را بر آنان در مى‌آميختيم چنان‌كه خود آميزند.

يعنى: اگر بنا بود فرشته‌اى فرستاده شود، چون فرشته- با اندام اوّليه خود- قابل لمس و مشاهده نيست، مى‌بايست او را به اندام فردى از بشر در مى‌آورديم و حقيقت فرشته بودن وى را از آنان پنهان مى‌داشتيم، همان‌گونه كه خود، حقايق را پنهان مى‌دارند.

[١] . ر. ك: التفسير الجامع الاثرى، ج ١، صص ٣٤- ٣١.

[٢] . نحل، آيه ٤٣.

[٣] . فرقان، آيه ٧.

[٤] . يونس، آيه ٢.

[٥] . انعام، آيه ٩.