معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٧ - جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم و معارف الاهى و بشرى

جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم و معارف الاهى و بشرى‌[١]

* آيا قرآن كريم نسبت به علوم و موضوعات الاهى و بشرى، جامعيت و كليتى دارد و پاسخ‌گوى همه اين مسايل است يا نه؟ و اگر جواب مثبت است؛ مكانيزم استخراج اين سؤالات از ظواهر قرآن و يا نصوص قرآن و سنت چگونه است؟

محمد هادى معرفت: بدون شك ما به جامعيت قرآن معترفيم و اساساً: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ‌[٢] معناى كمال را مى‌رساند كه اسلام و در رأس آن قرآن، آنچه را نياز بشر بوده، به‌طور كامل عرضه داشته است. ولى صحبت در اين است كه مقصود از جامعيت و كمال چيست؟

در اينجا برخى از ادعاها افراطى است و آن اينكه هر آنچه بشر به آن رسيده است يا مى‌رسد از دستاوردهاى علمى، فنى، فرهنگى و ... تمام اينها در قرآن بوده يا ريشه‌اش در قرآن هست. حال آنكه چنين ادعايى گزاف و بى‌اساس است. قرآن اساساً جاى عرضه اين‌گونه مطالب نيست. مقصود از كمال و جامعيت، جامعيتِ در شئون دينى است (اصولًا و فروعاً). ما اگر مدعى هستيم كه قرآن جامع است، يعنى آنچه كه در رابطه با اصول معارف هست و

آنچه كه در رابطه با بيان احكام و تشريعات هست، اينها به‌طور كامل در دين‌

[١] اين مصاحبه در فصلنامه نامه مفيد( ش ٦) منتشر شده است.

[٢] . مائده، آيه ٣.