معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٢٢ - امتيازات الميزان در گفتوگو با استاد محمد هادى معرفت

نمى‌توانند. قرآن زبان خودش را دارد و اين يك زبان و يك اصطلاح است.

اينجا است كه علامه مى‌فرمايد اگر مى‌خواهيد اصطلاحات قرآن و زبانى را كه قرآن با آن سخن گفته است، به‌دست آوريد و اين ابهامات را برطرف سازيد، هيچ‌گونه راهى نداريد، جز آن‌كه به سراغ خود قرآن برويد، اين امرى طبيعى و عادى است.

شما فرض كنيد اصطلاح «فعل» در نحو را مى‌خواهيد بشناسيد. ابن مالك‌ مى‌گويد: كلمه، اسم است و فعل است و حرف. مى‌خواهيد ببينيد فعل يعنى چه؟ به‌ قاموس‌ مراجعه مى‌كنيد، به‌ مصباح‌ مراجعه مى‌كنيد، به اصول محاوره مراجعه مى‌كنيد، هيچ يك پاسخ‌گوى شما نيستند. در اينجا به سراغ خود ابن مالك‌ مى‌رويد، تا خود او بيان كند. قرآن نيز همين گونه است. قرآن اصطلاحات ويژه خود را دارد.

كلمه «اذن» در قرآن، اصطلاح خاصى است كه با هيچ لغتى نمى‌توان آن را فهميد.

وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ‌[١].

اين آيه يعنى چه؟ اصلًا كلمه اذن در قرآن يعنى چه؟ پاسخ آن از كتب لغت به‌دست مى‌آيد؟ لذا علامه مى‌فرمايد، قرآن، خود زبان و اصطلاحات خاصى دارد و اين زبان و اصطلاحات او را بايد از خود او كشف كرد.

مثلًا در آيه‌اى كه گذشت: (وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ) اين آيه تهديد است. به دليل آيه‌ (وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ‌[٢]) را مى‌رساند؛ زيرا خود كلمه (قلب) در قرآن، اصطلاح خاصى است كه با كتب لغت روشن نمى‌شود. قلب يعنى: حقيقت شخصيت واقعى انسان. اگر انسان به‌دستور شرع عمل نكند، اولين عقوبتى كه بدان دچار مى‌شود، اين است كه فراموش مى‌كند كه انسان است. جامعه‌اى كه در آن خدا نباشد، انسان هم در آن وجود ندارد.

بلكه افرادى هستند كه مى‌خورند و مى‌آشامند و سخن مى‌گويند؛ اما اين‌

[١] . بقره، آيه ١٠٢.

[٢] . انفال، آيه ٢٤.