معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٠٥ - ج آبادى(الارض المعموره)

قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُروا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ.[١]

وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا ..[٢]

وَ قَطَّعْناهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً مِنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ.[٣]

ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ.[٤]

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا ....[٥]

فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ.[٦]

در اين آيات، مقصود، كره زمين نيست. زيرا مراد، نفى سير در آسمان نمى‌باشد؛ بلكه مقصود، همان سير در پهناى زمين است.

ج. آبادى (الارض المعموره)

بيش از صد و ده بار به اين معنى آمده است، مانند:

وَ إِنْ كادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْها ....[٧]

استفزاز: به معناى ايجاد مزاحمت براى بيرون راندن است، لذا معناى آيه چنين است:

اينان، در صدد بودند كه با ايجاد مزاحمت‌هاى پى در پى تو را از شهر و ديارت بيرون رانند.

بنابراين، «ارض» در اين آيه، به معنى شهر و ديار (مقصود مكه مكرمه) است و به منظور كره خاكى يا پهناى تمامى زمين نيست.

وَ أَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَ دِيارَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ وَ أَرْضاً لَمْ تَطَؤُها.[٨]

مقصود اين است كه آبادى‌ها و شهرهاى آنان و نيز اموال، احشام و اغنام آنان به‌دست شما افتاد. مراد: شهر و ديار بنى‌النضير است كه به‌دست مسلمان‌

[١] . آل عمران، آيه ١٣٧.

[٢] . نساء، آيه ١٠١.

[٣] . اعراف، آيه ١٦٨.

[٤] . انفال، آيه ٦٧.

[٥] . يوسف، آيه ١٠٩.

[٦] . نحل، آيه ٣٦.

[٧] . اسراء، آيه ٧٦.

[٨] . احزاب، آيه ٢٧.