معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٢٠٦ - ج آبادى(الارض المعموره)

افتاد[١].

أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها وَ اللَّهُ يَحْكُمُ لا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ وَ هُوَ سَرِيعُ الْحِسابِ.[٢]

أَ فَلا يَرَوْنَ أَنَّا نَأْتِي الْأَرْضَ نَنْقُصُها مِنْ أَطْرافِها أَ فَهُمُ الْغالِبُونَ.[٣]

در تفسير اين دو آيه، اختلاف‌نظر وجود دارد، و آنچه به نظر صحيح مى‌رسد، «ويرانه شدن آبادى‌ها است». ارض، آبادى است و نقصان آن، ويران شدنش مى‌باشد. پس معنى دو آيه چنين مى‌شود:

آيا نمى‌بينند كه آبادى‌هاى آنان، رفته رفته، رو به ويرانى مى‌رود؟

دليل بر اين معنى، آيه جزاى محاربين است:

إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ.[٤]

براى محاربين چهار نوع عقوبت در نظر گرفته شده است:

١. قتل: (كشتن با شمشير يا هر آلت قتّاله) به كار بردن «يقتّلوا» (باب تفعيل) شدت عمل را مى‌رساند، هيچ‌گونه شفقت و رأفت درباره آنان روا نيست.

٢. صلب (به دار آويختن).

٣. قطع دست راست و پاى چپ و رها كردن.

٤. بيرون راندن از زمين.

اينك مقصود از راندن از زمين چيست؟

تمامى فقها، رضوان الله عليهم، چنين تفسير كرده‌اند: نفى بلد و بيرون راندن از آبادى‌ها.

اين آيه كريمه شاهد است كه «ارض» در آيات فوق هم به معناى شهر و آبادى است، زيرا قرآن خود مفسر خويش است:

[١] . ابوعلى فضل بن حسن طبرسى، مجمع‌البيان فى تفسير القرآن، ج ٨، ص ٣٥١.

[٢] . رعد، آيه ٤١.

[٣] . انبياء، آيه ٤٤.

[٤] . مائده، آيه ٣٣.