معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٠٩ - مقدمه

مسأله سهو النبى‌

مقدمه‌

«سهو النبى» از موضوعات مهمى است كه بسيارى از محققان اسلامى به نفى و اثبات آن پرداخته‌اند. آيت‌الله معرفت هم كه در برخى كتب خود مانند بخش سوم‌ تنزيه الانبيا به اين موضوع پرداخته، در مقاله‌اى مستقل آن را بررسى مى‌كند. مباحث مقاله را مى‌توان در چهار بخش جاى داد. در بخش اول به ديدگاه‌هاى مختلف علماى شيعه و سير تطور انديشه سهوالنبى در آثار آنان‌ (صدوق، مفيد، مجلسى، حرّ عاملى‌ و محمدتقى تسترى) مى‌پردازد. بخش دوم به آراى پنج تن ازعلما اختصاص دارد.

١. شهيد اول‌ معتقد به عدم سهو انبيا و ائمه است.

٢. علامه حلى‌ سهو را به‌دور از مقام امامت مى‌داند و حديث‌ ابوهريره، نظر مالك‌ و روايت‌ ابن مسعود و روايت‌ ذى اليدين‌ را به سه دليل رد مى‌كند.

٣. شيخ طوسى‌ (ناقل روايات سهو النبى)، روايت در رد آن مى‌آورد و دليل ذكر روايات سهو النبى را وجود برخى احكام مورد عمل در آن‌ها- نه تأييد سهو- معرفى مى‌كند.

٤. فاضل مقداد هر چهار نوع سهو را در مورد پيامبر و امام رد مى‌كند.

٥. بهاءالدين عاملى‌ هم به اجماع علما اسلامى، عدم سهو را ثابت مى‌داند.

نويسنده در بخش سوم، روايات سهو النبى را به سه بخش تقسيم مى‌كند. در بخش اول (سهو در عدد ركعات) ابتدا روايات را نقل مى‌كند و بعد به‌