معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢١ - نغمه قرآن

لكل شي حليه القرآن الصوت الحسن‌

هرچه را زينتى است، و زينت قرآن آواى نيكو است:

إِنَّ مِنْ أَجْمَلِ الْجَمَالِ الشَّعْرَ الْحَسَنَ وَ نَغْمَةَ الصَّوْتِ الْحَسَن؛[١]

زيباترين زيبايى، موى نيكو، و نغمه‌هاى‌[٢] آواى نيكو است.

امام‌ محمد باقر (ع) مى‌فرمايد:

رَجِّعْ بِالْقُرْآنِ صَوْتَكَ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الصَّوْتَ الْحَسَنَ يُرَجَّعُ فِيهِ تَرْجِيعاً؛[٣]

در تلاوت قرآن، ترجيع‌[٤] صوت بايد رعايت گردد، زيرا خداوند صوت‌

نيكو را دوست دارد كه در آن ترجيع به كار رود.

از اين‌رو در حديث آمده است:

لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ؛[٥]

از ما- زمره مسلمين- نيست، آن‌كس كه قرآن را با لحن موسيقى‌اش دوست ندارد.

تَغَنَّوْا بِالقُرآنِ فَمَنْ لَمْ يَتَغَنَّ بِالْقُرْآنِ فَلَيْسَ مِنَّا؛[٦]

آهنگ موسيقى قرآن را رعايت كنيد، و هركس رعايت نكرد، از ما نيست.

قاريان مصرى، پيش از آنكه در دارالقرآن پذيرفته شوند، بايد داراى ليسانسيه دارالفنون باشند تا با فنون ترانه‌ها، و انواع آهنگ‌ها آشنا شوند و بتوانند قرآن را با زيباترين نغمه‌ها و شيواترين آهنگ، تلاوت كنند. و كلام الاهى را به احسن وجه به ترنم در آورند. فراگيرى فنون موسيقى پيش‌نيازى است براى فراگيرى تلاوت رنگارنگ قرآن. اكنون چرا ما دلباختگان كلام الاهى، اين راه و روش قرآنى را فرو نهاده‌ايم، و قاريانى به جامعه تحويل مى‌دهيم كه قرآن را با آهنگ‌هاى نارسا و نغمه‌هاى ناموزون قرائت مى‌كنند و اين اعجاز بيانى الاهى را با شيوه‌هاى تقليدى و ناپسند عرضه مى‌دارند؟

[١] . اصول كافى، ج ٢، ص ٦١٥، رقم ٨

[٢] . نغمه: آهنگ، ترانه.

[٣] . اصول كافى، ج ٢، ص ٦١٦، رقم ١٣.

[٤] . ترجيع، آواز در گلو گردانيدن.

[٥] . محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٩، صص ١٩٠ و ١٩١.

[٦] . همان، ج ٨٩، ص ١٩١ ر. ك: پاورقى همان صحفه و نيز به شرح قاموس زبيدى، ج ١٠، ص ٢٧٢ در رابطه با معناى غنا در حديث شريف.