معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١١٣ - امتيازات الميزان در گفتوگو با استاد محمد هادى معرفت

امتيازات الميزان در گفت‌وگو با استاد محمد هادى معرفت‌[١]

آنچه تفسير الميزان را از ديگر تفاسير متمايز ساخته، چيست؟ نوآورى‌هاى ايشان چه و در چه مواردى روش‌هاى پيشين را تكميل كرد؟ زمينه‌هايى كه منحصر به ايشان بود يا الميزان آغازگر آن بود، چيست؟

استاد معرفت: آنچه با مراجعه به اين تفسير بسيار شريف و گرانقدر به‌دست مى‌آيد، اين است كه ايشان، در تأليف اين تفسير، نگرش، گرايش يا انگيزه خاصى، مانند بسيارى از تفاسيرى كه در عصر متأخر نوشته شده است نداشت.

فرض كنيد مثلًا تفسير طنطاوى‌ انگيزه‌اش اين بود كه جنبه‌هاى علمى و اشارات علمى قرآن را روشن سازد و سعى كرد از ديدگاه فرآورده‌هاى علمى امروز به عظمت قرآن پى ببرد. حال، موفق بود يا نه؟ سخن ديگرى است.

يا تفسير المنار بيش‌تر در جهت تربيت اجتماعى است كه هدف اصلى قرآن نيز همين است و قرآن براى تربيت جامعه آمده است.

شيخ‌ محمد عبده‌، انسان هوشيارى بود و دگرگونى و تحولى كه در عصر او از شرق آغاز شده بود و در كشورهاى اسلامى گسترش مى‌يافت، او را تا اندازه‌اى نگران ساخته بود كه مبادا مسلمانان يك پارچه زير نفوذ جلوه‌هاى غربى و تهاجم فرهنگى غرب قرار گيرند. تهاجم فرهنگى، دروازه‌اش مصر بود.

[١] . اين مصاحبه را فصلنامه پژوهش‌هاى قرآنى شماره ٩٠ منتشر كرده است.