معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٢٧ - روايات عامه

در صحيح بخارى‌[١] آمده است:

عن ابي هريره قال: صلي النبي- ص- احدي صلاتي العَشّي ثم سلّم، ثم قام الي خشبةٍ في مقدم المسجد فوضع يده عليها، و فيهم ابوبكر و عمر فهابا أن يكلّماه، و خرج سَرَعانُ الناس. فقالوا: أقصرت الصلاة؟ و رجل يدعوه النبي- ص- ذواليدين (ذا اليدين) فقال: أنسيت ام قصرت؟ فقال: لم أنس و لم تقصر. قال: بلي قد نسيت. فصلّي ركعتين ثم سلم ثم كبّر فسجد مثل سجوده او اطول.[٢]

در يكى از دو نماز واپسين كم آورد، سپس بلند شد و بر تخته پاره‌اى تكيه نمود. مردمى كه عَجَله داشتند بيرون رفتند. شخصى كه پيغمبر او را ذواليدين مى‌خواند، گفت: فراموش كردى يا نماز كوتاه شد؟ فرمود: نه فراموش كرده‌ام و نه كوتاه شده. گفت: آرى! فراموش كردى. پس دو ركعت ديگر آورد.

بخارى‌ از ابن بُجَينه‌ نقل مى‌كند:

ان رسول الله- ص- قام من اثنتين من الظهر لم يجلس بينهما، فلما قضي صلاته سجد سجدتين ثم سلّم بعد ذلك.

و در روايت ديگر:

كبّر قبل التسليم فسجد سجدتين و هو جالس ثم سلّم.[٣]

پيش از اين، سلام دادن بر سر دو ركعتى يا سه ركعتى گذشت.

ثانياً، مجهول بودن هويت «ذواليدين»

زهرى‌ گويد:

او همان ذوالشمالين است كه در جنگ بدر شهيد گرديد.

ابن حجر مى‌نويسد:

لازمه‌اش آن است كه حادثه سهوالنبى- ص- پيش از جنگ بدر واقع گرديده باشد، كه با روايت كردن ابوهريره آن را سازش ندارد. زيرا اين حادثه پنج سال پيش از اسلام آوردن ابوهريره اتفاق افتاده. چون جنگ بدر در سال سوم هجرى و اسلام آوردن ابوهريره در سال هفتم روى داد.

ابن حجر مى‌گويد:

لذا اهل حديث و ارباب تاريخ اتفاق دارند كه زهري اشتباه كرده كه ذو

[١] . ج ٢، ص ٨٦.

[٢] . صحيح بخارى، ج ٢، ص ٨٦.

[٣] . همان، ص ٨٥.