معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٧ - ٢ هدايت غريزى

گفت‌وگويى پيرامون وحى‌[١]

آيا مصاديق گوناگون «وحى» در قرآن كريم، با هم تفاوت ماهوى دارند يا تفاوتشان در شدت و ضعف است؟

آيت‌الله معرفت:

تمام مصاديقى را كه در قرآن كريم براى «وحى» آمده است، مى‌توان در چهار معنا منحصر كرد:

١. اشاره پنهانى‌

اين همان معناى لغوى واژه است؛ چنان‌كه به اشاره حضرت‌ زكريا (عليه‌السلام) به‌ قومس‌ در قرآن، «وحى» اطلاق شده است:

فَخَرَجَ عَلى‌ قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرابِ فَأَوْحى‌ إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا[٢].

او از محراب عبادتش به سوى مردم بيرون آمد و با اشاره به آنان گفت:

به شكرانه اين موهبت، صبح و شام خدا را تسبيح كنيد.

٢. هدايت غريزى‌

اين همان رهنمودهاى طبيعى است كه در نهاد تمام موجودات به وديعت نهاده شده است. هر موجودى، اعم از جماد، نبات، حيوان و انسان، به‌طور غريزى راه بقا و تداوم حيات خود را مى‌داند. از اين هدايت طبيعى در قرآن با نام «وحى» ياد شده است:

[١] اين مصاحبه در فصلنامه معرفت،( شماره ٦) به چاپ رسيده است.

[٢] . مريم، آيه ١١.