معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٠٥ - يادآورى دو مطلب

محمد بن فضيل‌ از امام‌ على بن موسى الرضا (عليه‌السلام) درباره آيه خمس پرسيد، امام فرمود:

الخمس لله و للرسول، و هو لنا.[١]

روايات در اين زمينه بسيار است كه تمامى خمس در اختيار ولى امر قرار مى‌گيرد و او است كه موارد مصرف آن را تشخيص مى‌دهد و بر حسب اقتضا مصرف مى‌كند.

در روايت ديگر از امام‌ رضا (عليه‌السلام) آمده است:

أليس انما كان رسول الله (صلي الله عليه و آله و سلم) يعطي علي ما يري؟ كذلك الإمام.[٢]

پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) طبق صلاحديد خود، در موارد لازم مصرف مى‌نمود، امام (عليه‌السلام) نيز همين‌گونه است.

يادآورى دو مطلب‌

١. همانگونه كه اشاره شد، تمام خمس از آن امام است، يعنى كاملًا در اختيار مقام ولايت امرى قرار دارد تا هرگونه صلاح ببيند، در راه تقويت اسلام و تثبيت بنيه شريعت، و استوارى پايه‌هاى حكومت عدل اسلامى و مقام رهبرى، مصرف كند. خلاصه اينكه در شئون مقام بايد زعامت مصرف شود. لذا سادات مكرّم، يكى از مصارف در نظر گرفته شده شئون زعامت محسوب مى‌شوند، و جنبه مصرفى دارند، نه آنكه واقعاً ذو سهم باشند، و در مقابل سهم امام كه حق مسلّم مقام امامت است، سهم ساداتى باشد، كه مانند امام ذو حق باشند، يا قابل پرداخت به آنان باشد.

امام راحل (قدس سره) در جلسه درس مى‌فرمود: چنين چيزى معقول نيست، زيرا اگر فرض شود بازارهاى جهان، خمس بپردازند، از كجا اين اندازه سادات فراهم كنيم كه نصف آن را دريافت دارند. لذا صرفاً، وجود مصرفى دارند كه از جانب مقام رهبرى بايد زندگى آنان تأمين شود، و اين مقدار در

[١] . همان، ص ٥١٨، رقم ١٨، باب ١، قسمة الخمس.

[٢] . همان، ص ٥١٩، رقم ١، باب ٢، قسمة الخمس.