معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٩ - جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم و معارف الاهى و بشرى
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها[١]
اسما يعنى حقايق اشياء. يعنى ما به انسان قدرت پى بردن به تمام حقايق هستى را دادهايم. همين و بس. آنچه را كه از خداوند سبحانه و تعالى انتظار مىرود، همين است و اصلًا براى اينكه انسان آن جنبه خليفةالله فىالارضى خود را به منصه ظهور برساند، بايد خود بجوشد، خود بتواند نسبت به اين تحدى به مَلَك، به فعليت برسد و اگر بخواهد به كمك شرع باشد، اين كه هنرى نيست. پس خداوند آن روزى كه انسان را لُخت آفريد و در اين جهان افكندش، حتى مثل ساير موجودات وسايل دفاعى، پوشش و ... براى او فراهم نكرد، حتى به انسان گفت كه لباست را بايد خودت فراهم كنى، خوراك را هم بايد خودت تهيه كنى، وسيله دفاع را خود فراهم كنى، بر خلاف ساير مخلوقات، چرا؟ چون به انسان چيزى داده بود كه او را در زندگى بىنيازش مىكرد و آن چيز، همان عقل و خرد و انديشه او است و لذا اساساً معنا ندارد كه بگوييم انسان براى پى بردن به مثلثات، هندسه فضايى، فلان قانون رياضى، از شرع كمك بگيرد؛ اين وظيفه شرع نيست، بلكه وظيفه شرع اين است كه برنامههايى طرح كند كه انسان زندگى سالم داشته باشد. اسلام كار به اين ندارد كه شما وقتى به مسافرت مىرويد با حيوان حركت كنيد يا با ماشين يا با هواپيما و ... اين وظيفه او نيست.
همينطور، اسلام كار ندارد به اينكه انسان چه جور لباس بپوشد، چه جور خوراك بخورد، منتهى مىگويد بايد از راه حلال باشد، اسراف نباشد، از راه تجاوز به حقوق ديگران نباشد، بلكه بايد هر كس به حقوق حقه خود برسد. اسلام آمده است كه زندگى انسان را تعديل بخشد و انسان در زندگى ميانهرو باشد، افراط و تفريط، تعدى و تجاوز يا كوتاهى در زندگى نسبت به حقوق ديگران نكند، همين و بس. اسلام آمده كه انسان را سعادتمند كند؛ يعنى انسان را بهگونهاى راهنمايى كند كه در اين جهان احساس خوشبختى نمايد تا اين مقدمهاى باشد براى خوشبخت بودن در جهان ديگر. اين نيز به اين است كه
[١] . بقره، آيه ٣١.