معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٤١ - جامعيت قرآن كريم نسبت به علوم و معارف الاهى و بشرى

تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ[١]

o

با اين تعبير كه كل براى عموم وضع شده است و شي‌ء به معنى وجود و موجود است، پس قرآن تبيين براى هر چيزى است كه شي‌ء به آن اطلاق شود. بنابراين شي‌ء اعمّ است از مسايل تكوين و تشريع. در خصوص روايات، مخصوصاً به آن رواياتى كه كل ما يحتاج اليه الناس كه حضرت مى‌فرمايد: در نزد ما كتابى است كه املاء رسول الله و خط على كه در اين كتاب مايحتاج اليه الناس بيان شده است، حتى ارش الخدش. بنابراين از اين دسته آيات و روايات جواب بدهيد كه از حيث ادله عقلى چگونه است؟ محمد هادى معرفت: جمله‌ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ[٢] يا تَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ[٣] را در چه موضعى گفته است؟ اين مسأله هيچ فرقى نمى‌كند. اگر يك مهندس كتابى بنويسد و بگويد فيه تبيان كل شي‌ء، يعنى كل شي‌ء مربوط به هندسه. اين يك امر عرفى است. يعنى آن چيزى كه يتفاهم منه عرف العام و در خود اين روايت هم قرائت فرموديد، مثلًا:

عندنا كتاب علي فيه كل ما يحتاج اليه العباد حتي الخدش،

نمى‌گويد ساختمان، استكان و ... در فلان كارخانه، بلكه ارش الخدش را مى‌گويد كه جزء تعزيرات است، جزو ديات است. يعنى حتى ديه ارش خدش را براى ما مشخص كرده است. يعنى در رابطه با شئون دينى آنچه را كه نياز مردم است، ما در اين كتاب روشن كرديم. اين مثل اين مى‌ماند كه صاحب عروة الوثقى‌ وقتى كه آن را نوشت، گفت من در مسائل مثلًا طهارت و صلاه آنچه را كه شما فرض كنيد، نوشته‌ام، حال در چه خصوص؟ حتى شنيدم اگر كسى توانست فرعى بر فروع بيفزايد، فلان جايزه را به او مى‌دهم. يعنى تمام فروع مفروضه در رابطه با طهارت و صلاه را من در اينجا آورده‌ام.

ديگر فرضى‌

[١] . نحل، آيه ٨٩.

[٢] . نحل، آيه ٨٩. براى مطالعه ر. ك: الميزان فى تفسيرالقرآن، ج ١٢، ص ٣٢٦( بحث روايى).

[٣] . انعام، آيه ١٥٤؛ اعراف، آيه ١٤٥.( هر دو مورد درباره كتب و الواح موسى( ع) است).