معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٩٣ - زندگى تعاونى

هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُورُ.[١]

او زمين را براى شما رام گردانيد تا برشانه‌هاى آن راه بسپاريد، و از روزى‌هاى خداوندى بهره‌مند گرديد. بازگشت همه به سوى او است.

زندگى تعاونى‌

قرآن بر اين حقيقت اصرار دارد، كه انسان، اجتماعى آفريده شده است و بايد با تعاون و همكارى زندگى كند.

انسان‌ها، داراى استعدادها و توانايى‌هاى گوناگونى هستند كه هر يك مى‌توانند در انجام كارى شايستگى خاص داشته باشند، و گوشه‌اى از برنامه حيات اجتماعى را برعهده گيرند. انسان چون در ابعاد مختلف زندگى، نيازهاى گوناگون و فراوانى دارد، و خود به تنهايى نمى‌تواند از عهده نيازهاى خويش بر آيد، به ناچار دست نياز به سوى ديگران دراز مى‌كند، و انسان‌ها به ناچار گرد هم مى‌آيند و هر يك از فرآورده و توانايى ديگران، كمال بهره را مى‌برند. اين است كه گفته‌اند:

الانسان مدني بالطبع؛

انسان طبيعتاً اجتماعى است.

در سوره حجرات مى‌خوانيم:

يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‌ وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ.[٢]

اى مردم! ما شما را از يك پدر و مادر آفريديم، از اين‌رو شما انسان‌ها، در هر شرايط و احوال، با هم برادر و برابريد و همبستگى داريد. آرى شما را گروه گروه، با استعدادهاى مختلف و توانايى‌هاى گوناگون آفريديم، تا هريك بتواند ديگرى را بشناسد و توانايى او را درك كند و از توانايى و فرآورده‌هاى خود او، كمال بهره را ببرد، ولى بايد افراد، در اين برخوردها متعهّدانه رفتار كنند.

در اين آيه، نكاتى چند قابل توجه است:

[١] . ملك، آيه ١٥.

[٢] . حجرات، آيه ١٣.