معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥٨٥ - مسائل مالى و اقتصادى در قرآن

مسائل مالى و اقتصادى در قرآن‌

محمدهادى معرفت‌

در جهان امروز، سه مكتب اقتصادى وجود دارد كه جوامع بشرى اكنون زير پوشش آن‌ها به حيات خود ادامه مى‌دهند؛ مكتب سرمايه‌دارى، مكتب اشتراكى و مكتب اسلام كه در برابر آن دو مكتب قرار گرفته، محاسن هر دو را دارد، و از ناهنجارى آن‌ها به دور است.

١. مكتب سرمايه‌دارى: اصالت را به فرد مى‌دهد و جامعه را وسيله تأمين مصالح افراد مى‌شناسد. به افراد آزادى كامل اعطاء مى‌كند تا از هر راه ممكن، ثروت به‌دست آورند، و هرگونه كه خواستند مصرف نمايند. اين مكتب حدّ و حصرى بر درآمدها و مصرف‌ها قرار نمى‌دهد. در اين نظام ساختارها در دو دسته كوچك و بزرگ سازمان مى‌يابند. دسته كوچك را گروه زراندوز و زورمند و گروه بزرگ را ساير مردم، (متوسط و فقير) تشكيل مى‌دهند. گروه اول، گروه ممتاز به‌شمار مى‌رود و خواسته‌هاى آنان بر مقررات مردم به طور عموم حكومت دارد، و جامعه‌ها وفق مصالح همين گروه ممتاز، ساخته مى‌شوند و قابل انعطاف مى‌باشند.

٢. مكتب اشتراكى: به ظاهر اصالت را به جامعه مى‌دهد و افراد را محكوم مصالح جامعه مى‌داند، ولى دولت كه از اندك افراد جامعه تشكيل يافته، زمام امور را به‌دست مى‌گيرد و خود را قيم مردم مى‌شمارد. در واقع يك سرمايه‌دارى بزرگ كه همه مردم زير پوشش آن قرار گرفته، يوغ مذلّت به‌