معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٢٣ - تفصيل اين اجمال

مى‌جسته، دربار عباسيان را به يك فضاى آكنده از گناه و آلوده به فساد در مى‌آورند. رجال دوره عباسى، با اين شيوه ننگين، مسير اسلام و مسلمين را منحرف، و آن را به نابودى مطلق سوق مى‌دادند. شكى نيست موسيقى‌اى كه در اين گونه مجالس نواخته مى‌شد، داراى محتوايى آموزنده يا دعوت به اخلاق فاضله يا بيان معارف عاليه اسلامى نبود، و جز دعوت به فساد اخلاقى و انحرافات جنسى، چيز ديگرى در بر نداشت. اين چنين موسيقى، قطعاً محكوم به بطلان، و قول زور به‌شمار مى‌رود.

نتيجه: موسيقى، زير پوشش عامل انحرافى و فساد، حرام و واجب‌الاجتناب است.

در روايات ديگر، عنوان لهو الحديث،[١] اللغو،[٢] الباطل‌[٣] مطرح شده، كه در آيات قرآنى، به‌عنوان نكوهش از آن‌ها ياد شده است. در اين روايات بيشتر به اين جهت توجه شده كه عناوين فوق، قابل انطباق بر موسيقى حرام است. البته هيچ‌گونه تعبد و اعمال نظر توقيفى (بيان اصطلاح خاص) در كار نيست، بلكه فقط بيان صحت انطباق منظور مى‌باشد. براى نمونه روايات زير را مى‌آوريم:

١. قال الصادق (ع):

الْغِنَاءُ مَجْلِسٌ لَا يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَي أَهْلِهِ وَ هُوَ مِمَّا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ.[٤]

مجالسى كه در آن‌ها موسيقى نواخته مى‌شود، هرگز مورد لطف و عنايت الاهى قرار نمى‌گيرد و همانا مصداق آيه شريفه است كه مى‌فرمايد: پاره‌اى از مردم گفتارهاى پوچ و گمراه كننده را انتخاب مى‌كنند تا موجب سرگرمى شوند و عامل انحراف به وجود بياورند.

٢. رَوَي الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَبَّادٍ:

وَ كَانَ مُسْتَهْتَراً بِالسَّمَاعِ وَ يَشْرَبُ النَّبِيذَ قَالَ سَأَلْتُ الرِّضَا (ع) عَنِ السَّمَاعِ فَقَالَ‌

[١] . وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً.( لقمان، آيه ٦).

[٢] . وَ الَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَ إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراماً.( فرقان، آيه ٧٢).

[٣] . وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِينَ* لَوْ أَرَدْنا أَنْ نَتَّخِذَ لَهْواً لَاتَّخَذْناهُ مِنْ لَدُنَّا إِنْ كُنَّا فاعِلِينَ* بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُهُ فَإِذا هُوَ زاهِقٌ وَ لَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُونَ.( انبيا، آيات ١٨- ١٦).

[٤] . وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٢٢٩، رقم ١٦.