معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٩٣ - ١ خواص آيات و سور

خواص آيات و سوره‌ها

١. خواص آيات و سور

آثار و منافع قرآن مجيد را «خواص» آن مى‌نامند. سيوطى‌ نوع هفتاد و پنجم از علوم قرآن را «خواص القرآن»[١] و نوع هفتاد و دوم را «فضائل قرآن و سور»[٢] قرار داده است. با مقايسه اين دو باب معلوم مى‌شود كه مراد از خواصّ قرآن، ويژگى‌ها و آثار مادى و دنيوى قرآن و مقصود از فضايل قرآن، ثواب و آثار و بركات معنوى آن است. شايد هيچ مسلمانى در آثار و فوايد معنوى و اخروى قرآن مجيد ترديد نداشته باشد. مسأله ترتب ثواب، بخشودگى گناه، ترفيع درجه، كسب كمالات و فضايل اخلاقى از آثار دنيوى و اخروى قرائت قرآن است. آنچه مورد بحث اين مقاله است، اولًا خواص و آثار مادى و دنيوى مترتب بر قرائت بعضى از آيات و سوره‌ها است و ثانياً بررسى برخى از ثواب‌ها و پاداش‌هاى اخروى اغراق‌آميزى كه در بعضى روايات آمده است.

كتاب‌هاى مستقل و فراوانى با عنوان‌ خواص القرآن، خواص الآيات، خواص السور، منافع القرآن، فضائل القرآن و ثواب القرآن‌ نوشته شده كه برخى از آن‌ها را مرحوم علامه تهرانى معرفى كرده‌[٣] و فرموده است:

اولين كسى كه در اين موضوع كتاب نگاشته، ابي بن كعب انصاري‌

[١] . جلال‌الدين عبدالرحمان سيوطى، الاتقان فى علوم القرآن، ج ٤، ص ١٥٨.

[٢] . همان، ص ١٢٠.

[٣] . آقا بزرگ تهرانى، الذريعة الى تصانيف الشيعة، ج ٥، ص ١٩ و ج ٧، و ج ١٦.