معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٩ - الف نمونههايى از تأويلات مقبوله

در پايان و براى حلّ شبهه مى‌گويد:

اين تشكيك، كاملًا بى‌جا است، زيرا تاريخ بشريت همواره شاهد فرستاده شدن پيامبرانى است كه همه از جنس بشر بوده‌اند، و اهل كتاب (پيروان پيامبران سلف) گواه اين واقعيت‌اند.

وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ؛[١]

ما، پيش از اين افرادى از بشر را به پيامبرى فرستاديم، اگر نمى‌دانيد، از كسانى كه مى‌دانند پرسش كنيد.

آيه به «اهل كتاب» (يهود و نصارى) اشاره دارد كه در كنار عرب قرار داشتند.

اين، ظاهر تنزيل آيه است، ولى با در نظر گرفتن هدف و ملاحظه خصوصيات همراه، به‌دست مى‌آيد كه پيام آيه، دستورى عامّ و فراتر از مورد تنزيل است.

در اين آيه گرچه مُخاطَب، مشركانند، ولى خصوصيت شرك، مدخليتى ندارد، بلكه جهل آنان ملاك خطاب است.

مورد سؤال گرچه تشكيك در مسأله نبّوت و اين‌كه: پيامبر مى‌تواند بشر باشد، است؛ ولى خصوص اين مسأله، نمى‌تواند ملاك خطاب باشد، بلكه هر آن مسأله كه در رابطه با فهم دين و شريعت مطرح باشد- چه در اصول معارف و چه در احكام- مورد توجه است.

مراجعه شوندگان، گرچه در اينجا، اهل كتاب (يهود ساكن در جوار عرب) اند، ولى اهل كتاب ملاك نيست، بلكه اهل علم بودن مدّنظر است.

يعنى: شما مشركان كه در شرايط نبّوت مسأله داريد و نمى‌دانيد، بايد به كسانى كه در دسترس شمايند، و در اين باره دانا هستند، مراجعه كنيد و جويا شويد.

اينك پيام كلّى كه از بطن آيه به‌دست مى‌آيد، چنين مى‌شود:

هر آن كس كه در بُعدى از ابعاد شريعت جاهل است، بايد به عالمان در آن باب رجوع كند تا جهل او برطرف شود و قاعده‌ يجب علي الجاهل مراجعة العالم‌ هميشه و براى همه حاكم است‌.

در روايات معصومان (ع) آمده است: خاندان نبوت و اهل‌بيت عصمت،

[١] . انبياء، آيه ٧.