معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٤٣٣ - ٤ وحى رسالى

به‌گونه‌اى كه توهّم مى‌كنند مستقيماً از ناحيه خدا و يا ملائكه مورد خطاب قرار گرفته‌اند. ريشه چنين برداشتى را بايد در كتب مقدس يافت. در آن كتب با

مشكلات محتوايى فراوان و خلاف واقع‌هاى عديده‌اى مواجه هستيم. اين نظريه، كه توسط دانشمندان اروپايى مطرح شده است، سعى مى‌كند كه تا با حفظ اين كتب و ادعاى صحت مندرجات آن‌ها، اشتباهات و خطاهاى محتوايى آن‌ها را توجيه كنند و با نفى اتصال و ارتباط پيامبران با خداى متعال و ملائكه و توجيه مطالبات و مندرجات، به تجربه روحى و معنوى دينى آن بزرگان، مشكل را حل كنند. در صورتى كه با پذيرش جنبه ملكوتى و معنوى بشر و با عنايت به امكان اتصال و ارتباط اين بخش با ماوراى ماده و راه تحقيقى كه در بررسى سند و الفاظ كتب مقدس وجود داشت، روشن مى‌شد كه كتب مقدس موجود، دست‌نوشته‌هاى سيره‌نويسان و نه حتى قلم و بيان پيامبران بزرگ است. در اين صورت، راه براى فهم صحيح حقيقت وحى فراهم مى‌شد.

اقسام ارتباط وحيانى پيامبران را بيان كنيد.

آيت‌الله معرفت: سه نوع وحى بر پيامبران شده است. قرآن در اين زمينه مى‌فرمايد:

وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ ما يَشاءُ[١].

يعنى: سخن خداوند و اتصال عالم بالا با انسان به سه نوع است:

١. الهامات و القائات درونى و روحانى مستقيم و بدون واسطه بر قلب پيامبر؛ چنان‌كه حضرت پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم) مى‌فرمودند:

ان روح القدس ينفث في روعي‌[٢].

يعنى روح القدس بر درون من مى‌دمد.

٢. خلق صوت با رسيدن وحى به گوش پيامبر به‌گونه‌اى كه كسى جز او نشنود. اين گونه شنيدن صوت و نديدن صاحب صوت مانند آن است كه كسى از پس پرده سخن مى‌گويد و به همين دليل با تعبير «من وراء حجاب» از آن ياد

[١] . شورى، آيه ٥١.

[٢] . الاتقان، ج ١، ص ٤٤.