دارد. [١] امضاى اين تعليقات ١١٠، ١١٠ عفى عنه، ١١٠ مدرس عفى عنه، على المدرس عفى عنه، المدرس عفى عنه است. تعدادى تعليقه بى امضا و نيز با امضاى ١٢ يا استاد در آن به چشم مى‌خورد كه انتساب آنها به آقا على محرز نشد و لذا از ثبت آنها خوددارى شد. اين نسخه خوش خط، كم غلط و فاقد خط خوردگى است. در اين نسخه علاوه بر تعليقات آقا على بر حواشى سبزوارى تعليقات متعددى از آقا على بر متن اسفار نيز به چشم مى‌خورد. در مقايسه تعليقات اين نسخه و نسخه اول به موارد مشترك برمى‌خوريم، موارد اختصاصى نيز در هر دو كم نيست. در برخى از مواضع نيز تعليقات اين نسخه از نسخه پيشين مفصل‌تر و كامل‌تر است. به‌هرحال اين نسخه حاوى آراء متأخر آقا على است و لذا در موارد اختلافى، اين نسخه بر نسخه قبلى ارجح است. در تعليقات سفر ثالث اسفار اين نسخه معتبرترين نسخه ماست. از اين نسخه با علامت اختصارى (م) ياد كرده‌ايم.

^ نسخه سوم: نسخه اصل به خط آقا على مدرس. تعليقات على حواشى الملا احمد بن محمد ابراهيم الاردكانى على السفر الاوّل من الاسفار و تعليقات مختصرة على حواشى الملا رضا التبريزى على مقدمة الاسفار، مجموعه خطى شماره ٢١١٨ كتابخانه ملى ملك تهران. در اين مجموعه از آغاز تا صفحه ٥٣٢ متن آن، حواشى ملا احمد بن محمد ابراهيم اردكانى بر سفر اول اسفار است. آقا على بر اين حواشى به خط خود تعليقاتى نوشته است و در آن آراء ملا احمد را مورد انتقاد قرار داده است. تاريخ كتابت اين تعليقات بين ١٢٨٣ تا ١٢٨٨ است [٢] و لذا از هر دو نسخه قبلى در بعضى مواضع اقدم است. ملا احمد اردكانى شيرازى از حكماى قرن سيزدهم و شاگرد مصطفى الحكماء ملا مصطفى قمشه‌اى است، از ديگر آثار او است: ١- الحاشية على الحاشية الجمالية على الشرح الجديد للتجريد ١٢٢٥ شيراز [٣]. ٢- نور البصائر فى حل مشكلات المشاعر (الحاشية على المشاعر) [٤]. ظاهرا ملا احمد دوباره بر مشاعر حاشيه زده است، يكى مختصر و ديگرى مشروح‌تر، نور البصائر

[١]. صفحات ٢٨٤، ٢٨٥ و ٢٨٧.

[٢]. رجوع كنيد به صفحات ١٨٠- ١٧٤، ١٨٤، ١٨٦، ١٨٧، ١٩٢ و ١٩٣.

[٣]. شيخ آقا بزرگ طهرانى، الذريعة الى تصانيف الشيعة، ج ٦، ص ٦٤.

[٤]. الذريعة، ج ٦، ص ٢.