مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ٣٥ - ٤ تدريس و شاگردان حكيم مؤسس

المتألهين و قدوة الفلاسفة الماهرين، ملك ازمّة التحقيق و دارت عليه رحى التدريس فى الحكمة فى عصره فلم يكن افضل و لا اشهر منه و لذلك فوّض اليه امر التدريس فى مدرسة الميرزا محمّد خان القاجارى المعروفة بمدرسة سپهسالار. ادركت اواخر ايامه فى طهران و تشرفت بخدمته كثيرا و كان لطلاب المعرفة و هداة العلم العقلية زحام عليه و التفاف حوله و اكبار له و اعجاب بغزارة معرفته و قوّته العقلية الجبارة ...» [١]

در اينكه آقا على كدام يك از ابواب فقه و در چه مرحله‌اى تدريس مى‌كرده است و شاگردان ايشان در فقه استدلالى چه كسانى بوده‌اند، اطلاعى در دست نيست. همچنانكه از موضوع و سطح تدريس آقا على در كلام و رياضيات نيز خبرى نداريم. اما در زمينه فلسفه، آقا على مدرس به تدريس امور ذيل اشتغال داشته است:

١- اسفار. حكيم مؤسس بزرگترين مدرس اسفار در عصر خود بوده و گرمترين حوزه حكمت متعاليه در تهران حوزه درس وى بوده است. از تاريخ ذيل بعضى تعليقات [٢] اسفار و نيز يادداشت بعضى شاگردان برمى‌آيد كه وى ظاهرا بيش از يك دوره اسفار تدريس كرده است. و اين تدريس تا سال ١٣٠٦ [٣] يعنى حدود چهل سال ادامه داشته است.

٢- المبدء و المعاد. تقريرات يكى از شاگردان آقا على از اين درس بجامانده ولى تاريخ تدريس مشخص نيست.

٣- شرح الهداية الاثيرية. علاوه بر تعليقات بجامانده از آقا على بر اين كتاب ملاصدرا، ميرزا حسن آشتيانى استاد منقول آقا على نزد وى شرح هدايه مى‌خوانده است. [٤]

٤- الشواهد الربوبية.

٥- الهيات شفا.

٦- شرح حكمة الاشراق. تدريس سه مورد اخير با توجه به تعليقات بجامانده از آقا على امرى طبيعى است.

[١]. شيخ آقا بزرگ طهرانى، نقباء البشر فى القرن الرابع عشر، طبقات اعلام الشيعه، ج ١، ص ١٤٧٣ و ١٤٧٤.

[٢]. ١٢٨٨، ١٢٨٩.

[٣]. يادداشت شيخ على نورى (شيخ الشوارق) در اول اسفار نسخه كتابخانه مروى.

[٤]. آشتيانى، مقدمه رسائل حكيم سبزوارى.