مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ٨٣ - ٤ نحوه تقسيم آثار آقا على در مجلدات مجموعه مصنفات
به بعضى اشارات استاد آشتيانى در آثارشان در مورد تعليقات اسفار و تعليقات الشواهد الربوبية اين احتمال مطرح است كه تعليقات آقا على افزون از آن باشد كه من به آن دست يافتهام. متأسفانه استاد آشتيانى در مكتوبات گذشته خود در اين زمينه مستندى ذكر نكردهاند و اكنون نيز با گذشت نزديك به سه دهه از آن زمان، افزون بر همان مطالب مكتوب، چيزى به خاطر نياوردند.
ما در جاى خود در ضمن بحث جزئى از هر اثر به تمامى آنچه در زمينه آن اثر گفته يا نوشته شده باشد به تفصيل اشاره خواهيم كرد. اميدوارم آثار آقا على بيش از آن باشد كه من يافتهام، بويژه آثار مفقود ايشان پيدا شود و با تكميل اين مجموعه بخشى از حقوق اين حكيم الهى بر طالبان فلسفه ادا شود.
٤. نحوه تقسيم آثار آقا على در مجلدات مجموعه مصنفات
از بيست و هشت اثر بدست آمده از حكيم مؤسس انتساب بيست و پنج اثر به وى قطعى است. سه اثر تقريرات المبدء و المعاد، و دو رساله مختصر وحدت وجود صوفيه و فوائد به احتمال، از آثار آقا على است. درباره وجه انتساب هر اثر به حكيم مؤسّس در مقدّمه هر جلد به تفصيل بحث خواهد شد. در تقسيمبندى مجلدّات، همسانى تقريبى حجم مجلدات با يكديگر، نظم فى الجمله موضوعى، نوع اثر (رساله مستقل، تعليقه)، زبان اثر و تقدم قلم آقا على بر مقرّرين در مجموع رعايت شده است.
جلد اوّل را مستقلا به تعليقات اسفار- بزرگترين اثر آقا على- اختصاص دادهايم. در جلد دوّم نخست رسائل فلسفى عربى را آوردهايم و بعد از آن كليه تعليقات آقا على بر كتب فلسفى را درج كردهايم. جلد سوّم را به رسائل فارسى، تعليقات نقلى، تقريظات و مقدّمات، تقريرات، مناظرات و قطعات باقيمانده اختصاص دادهايم. بدايع الحكم مىتواند جلد چهارم مجموعه مصنفات باشد، كه راقم سطور از آغاز با اطلاع از اينكه اين كتاب حداقل در سه جا مستقلا در دست تصحيح است از پرداختن به آن پرهيز كرد، اكنون چند ماهى است كه خوشبختانه يكى از اين تصحيحات منتشر شده است. دو تصحيح ديگر بدايع نيز منتظر انتشارند. بههرحال مجموعه مصنفات آقا على چهار جلد است كه سه مجلد آن توسط راقم