مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ٤٥ - ١ - شاهان قاجار
٧. معاصران آقا على
ابعاد مختلف هر شخصيتى با مطالعه معاصران وى تبيين مىشود. فارغ از اساتيد، شاگردان و حكيمان معاصر حكيم مؤسس مهمترين معاصران آقا على مدرس طهرانى عبارتند از ناصر الدين شاه قاجار، ميرزا حسن خان اعتماد السلطنة، كنت دو گوبينو، حاج محمد كريمخان كرمانى، بديع الملك ميرزا، و بالاخره شيخ آقا بزرگ طهرانى. ما در دنبال به اختصار به نحوه ارتباط و مناسبات آقا على با شخصيتهاى ياد شده اشاره مىكنيم:
١- شاهان قاجار
حيات آقا على (١٢٣٤- ١٣٠٧) مصادف است با سلطنت سه شاه قاجار، فتحعلى شاه قاجار (سلطنت ١٢١٢- ١٢٥٠)، محمد شاه قاجار (سلطنت ١٢٥٠- ١٢٦٤) و ناصر الدين شاه قاجار (سلطنت ١٢٦٤- ١٣١٣) دوران كودكى و جوانى دوران تحصيل آقا على همزمان با سلطنت فتحعلى شاه و محمد شاه قاجار است و دوران پختگى و تدريس و استادى آقا على مصادف با عصر ناصرى است.
ملا عبد الله مدرس زنوزى پدر فاضل آقا على به دعوت فتحعلى شاه قاجار از اصفهان به تهران آمد و به درخواست وى سه كتاب لمعات الهيه، منتخب الخاقانى و انوار جليه را به فارسى تصنيف كرد و در خطبه هر سه كتاب فتحعلى شاه قاجار را ستوده است. ملا عبد الله مورد توجه و عنايت دربار قاجار بود، و رابطهاى حسنه و نيكو با شاه قاجار داشته است.
رابطه آقا على با دربار قاجار و ناصر الدين شاه نيز حسنه بوده است، هرچند به شدت رابطه پدرش نبوده است. اكثر آثار آقا على فاقد خطبه و مقدّمه به شيوه مألوف است از سه كتاب و رساله داراى مقدمه وى يعنى بدايع، رسالة سبيل الرشاد فى اثبات المعاد و رسالة فى التوحيد، تنها در مقدمه بدايع الحكم خطبهاى بنام ناصر الدين شاه قاجار درج كرده است [١]، و
[١]. متأسفانه اين بخش از خطبه بدايع الحكم در نخستين چاپ حروفى آن (تهران، ١٣٧٦ ش) حذف شده است. براى آشنايى همه جانبه با آقا على و تكميل مجموعه مصنفات وى بخش حذف شده خطبه را براساس چاپ سنگى بدايع (تهران، ١٣١٤ ق، ص ٣- ٥) در اينجا مىآوريم:
«كه اعليحضرت سليمان شوكت سكندر حشمت دارا دربان، خاقان گيتى شأن، فرمان فرماى ممالك ايران، شاهنشاهى كه پادشاهان جهان و سلاطين زمان از تقبيل آستان بارگاه رفعت و جلالتش پاى بر فرق فرقدان و طعنه بر بهرام و كيوان زدهاند،-