مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ٦٩ - ١ - ٧ تقسيم آثار به لحاظ كامل و ناقص بودن

نسخه و پيگيرى رد آن از تهران به قم و بالاخره خوانسار و مراجعه به كتابخانه مدرسه علميه ولى عصر (عج) خوانسار مشخص شد كه بخشى از نسخ خطى مجموعه ياد شده در جريان انتقال از تهران به خوانسار مفقود شده است. متأسفانه رساله مورد بحث از جمله رسائل مفقوده است.

٥- نسخه خطى شماره ١٨٣٤ كتابخانه مجلس شوراى اسلامى، شرح اثبات الواجب، شرح محمد حنفى بر اثبات الواجب قديم دوانى. در فهرست نسخ خطى مجلس آمده است «بر كنار صفحه ٢ نسخه حاشيه‌اى است كه گويا از آقا على مدرس زنوزى است.» [١] در مراجعه به نسخه فوق و مقايسه آن با ديگر حواشى و مخطوطات آقا على، انتساب حاشيه مذكور به حكيم مؤسس احراز نشد.

در طول تفحص از آثار آقا على به موارد متعدد ديگرى برخورد شد كه انتساب آنها به حكيم مؤسس ضعيف‌تر از موارد پيش گفته و سست‌تر از آن است كه به ذكرشان بيارزد.

٧. دسته‌بندى آثار حكيم مؤسس‌

آثار بجامانده از آقا على به لحاظهاى مختلف قابل تقسيم است. ملاك تقسيمات آتى عبارتند از: تمام و ناقص بودن اثر، زبان اثر، طول اثر، نوع اثر، موضوع، زمان نگارش، از حيث شهرت و معروفيت و بالاخره از حيث عنايت ديگر حكما به آنها.

١- ٧. تقسيم آثار به لحاظ كامل و ناقص بودن‌

بخشى از آثار بجامانده از حكيم مؤسس ناقص هستند. اين آثار ناقص عبارتند از:

١- مقدمه شرح اسرار الآيات كه بواسطه رحلت آقا على ناتمام مانده است ٢- تعليقات الشواهد الربوبية ٣- رسالة فى احكام الوجود و الماهية (ناقص الاول و الآخر). درباره اكثر آثار آقا على كه در قالب تعليقه بر كتب ملا صدرا و ديگر حكما نگارش يافته است، نمى‌توان درباره كامل يا ناقص بودن آنها اظهار نظر قطعى كرد، نسخ بجاى‌مانده از ديگر كتب و رسائل حكيم مؤسس كامل است.

[١]. عبد الحسين حائرى، فهرست نسخ خطى كتابخانه مجلس، جلد پنجم، ص ٣٠٦.