همان حاشيه مشروح است و هر دو نيز در حاشيه چاپ سنگى مشاعر در تهران چاپ شده است. [١] ملا احمد در اين حواشى از آراء استادش مصطفى الحكما آنچنانكه در مقدمه نور البصائر تصريح كرده است فراوان نقل مى‌كند. ٣- لمعات قدسيه شرح چهل حديث به شيوه عرفانى، ١٢٢٩ شيراز [٢]. ملا احمد اردكانى، شيرازى است نه يزدى.

در انتهاى اين مجموعه از صفحه ٥٣٣ تا ٥٤٩ حواشى مشاعر با خطى شبيه به خط آقا على درج شده است. نام محشى مشاعر در اين نسخه ذكر نشده است. با عنايت به اينكه آقا على مدرس در بدايع الحكم در بحث بساطت حقيقت وجود از «فاضل بارع محقق و حكيم كامل مدقق ملا رضاى تبريزى رحمه الله در توضيح كلام صدر المتألهين در رساله مشاعر» [٣] عبارتى را نقل كرده و مورد نقد قرار داده است. اين عبارت بعينه در اين حواشى مشاعر آمده است، لذا مشخص شد كه اين حواشى متعلق به ملا رضا تبريزى از شاگردان ملا على نورى است.

آخرين قسمت اين مجموعه خطى حواشى بر مقدمه و اوائل سفر اول اسفار (از صفحه ٥٥٠ تا ٥٨٩) را شامل مى‌شود. ظاهرا از صفحه ٥٦٦ تا آخر (صفحه ٥٨٩) متن اين حواشى به خط آقا على مدرس است (در مقايسه با ديگر خطوط قطعى آقا على). آقا على بر اين حواشى تعليقه زده است، و براساس آخرين مورد اين تعليقات سه‌گانه يقين پيدا مى‌شود كه اين حواشى از آقا على نيست، زيرا در اين تعليقه آقا على محتواى يكى از اين حواشى را به شعريات اشبه دانسته است. لذا با اين‌كه جمله آخر اين حواشى با خطى شبيه خط آقا على آمده است «الى هيهنا تمت التعليقات التى علقناها على الفن الكلّى من الاسفار» و همين شباهت خطى باعث شده مرحوم حاج حسين آقا ملك در پايان اين نسخه نوشته است: «از تأليفات مرحوم مبرور يگانه دهر و وحيد عصر حبر الكامل و استاد الافاضل آقا على مدرس حكيم است يعنى تعليقاتى منحصر به فرد و ذى قيمت ...» با اين همه متأسفانه اين حواشى با ديگر تعليقات قطعى آقا على بر همين مواضع اسفار نه يكى است و نه حتى با آنها سازگار است. مقايسه اين‌

[١]. چاپ سنگى مشاعر همراه با ترجمه فارسى توسط غلامحسين آهنى در اصفهان ١٣٤٠ و تهران ١٣٦١ منتشر شده است.

[٢]. الذريعه، ج ١٨، ص ٣٤٦.

[٣]. بدايع الحكم (تهران، ١٣٧٦)، ص ٢٦١.