معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ١٧٨ - نقدى بر تفسيرهاى روشنفكرانه از قرآن و حديث

است، و سامرى‌ «يشيميونى» بوده، اين الفاظ معرّب شده و تغيير يافته است. هيچ‌گاه قرآن لفظى را كه در تورات‌ يا انجيل‌، و به زبان عبرى است، به همان شكل نمى‌آورد.

علاوه بر اين، بنده تاريخ قديم مصر را مطالعه كردم، چه نوشته بعضى از اروپاييان و چه نوشته‌هاى خود دانشمندان مصرى كه درباره مصر قديم نوشته‌اند، تا ببينيم در دربار فرعونى كه معاصر موسى‌ بوده، چه كسى نامش متناسب با كلمه‌ هامانِ‌ معرب است؛ يعنى هامانى كه در قرآن است، قطعاً همان كلمه‌اى نيست كه در زبان عبرى استعمال مى‌شده است. متوجه شدم در مصر عُليا معبدى است به نام معبد «آمون» و كسانى را كه در آن معبد به‌عنوانى روحانى بودند، «آمون» مى‌ناميدند. يكى از بزرگ‌ترين شخصيتهاى آن معبد در دربار فرعون‌ مصر وجود داشته است.[١] اين‌ «آمون» در دربار فرعون‌ بوده، وى را با تعابير مختلف ياد مى‌كند: مثل‌ «آمان، هامان، آمون، همون». پس به قرينه اين، فرعون‌ به او گفته:

يا هامانُ ابْنِ لِي صَرْحاً؛

يعنى يك ساختمان بلند برايم بساز.

معلوم مى‌شود اين شخص همان‌ آمون‌ است. پس اين‌ آمون‌ در قرآن‌ هامان‌ شده و قرآن اشتباه نكرده است.

علاوه بر اين، مستشكل، اشكال ديگرى كرده و گفته مقصود از صَرحى كه قرآن مى‌گويد، همين برج بابل است كه در عراق است- و من شخصاً به برج بابل رفته‌ام- اشكال مى‌كنند كه ارتفاع برج بابل در نهايت سيصد متر بيشتر نيست، در صورتى كه اگر فرعون‌ مى‌خواست به آسمان‌ها نزديك شود، نيازى نبود روى يك برج سيصد مترى برود، بلكه روى قله يكى از كوه‌هاى بلند مى‌رفت. پس قرآن نعوذ بالله اشتباه كرده است.

اين شبهه را ابومسلم اصفهانى‌ تقريباً هزار سال پيش جواب داده است.

[١] . اين‌ها همه در تاريخى است كه يك فرانسوى به‌تفصيل نوشته و نيز در كتب تاريخ مصريان هست، كه من چند كتاب را در اين‌باره ديده‌ام.