اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٥٢٢ - ترجمه الادب الوجيز للولد الصغير

[شعر:]

(١٩) اى پسر! از حسد حذر كن، و جايز مدار، و از نفس خود راضى مباش بآنكه‌[١] ترا حسد عادت گردد، و خلق‌[٢] بد در طبيعت تو استقرار يابد كه مضرت اين دو خصلت هم بتو [١٧ پ‌] سرايت كند، و تبعه آن بتو عايد باشد و مؤنت و رنج و رنج آن از نفس تو[٣] زايل نشود. و در سخن حكما آمده است: «اعدل الدّاء الحسد، فانّه ينتصف من الحاسد للمحسود» معنى اين سخن آنست كه: عادل‌ترين دردها حسد است كه حاسد را در آتش خشم و حقد چندان مبتلى دارد كه داد محسود ازو بستاند. و در احاديث سلف آمده است كه: از حسد حذر كنيد كه اول گناهى كه در آسمان و (در) زمين بآن در خداى عاصى شدند حسد بود:

در آسمان حسد ابليس برآدم كه بفرمان خداى از سجده كردن او را ترفع نمود، و در زمين حسد قابيل بر هابيل تا[٤] او را بكشت، فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ‌.

و هر وقت كه تو بمضرّت نفس خود قيام نمائى، سعى دشمن در مخاصمت خود كفايت كرده باشى كه عداوت تو با [نفس‌] خود مضرتر و با غايله‌تر از دشمنى غير تو تواند بود. و هيچكس باصلاح ذات، و نفع نفس، و تهذيب خلق تو از تو سزاوارتر نباشد.

[١]خ: نه آنكه.

[٢]خ: ظن.

[٣]ص: و.

[٤]خ: كه.