اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٥٤ - الباب الرابع و العشرون فى حسن الخلق و مكارم الاخلاق

تشنگى سايلان بردى، و ايشان را بجواب سيراب گردانيدى، و بظاهر خويشتن را ضعيف نمودى، و چون كارى بجد در پيش آمدى شير [ى‌] بود آسوده كه بامداد برخيزد در طلب فريسه، مارى قتال كه در وادى باشد، هيچ حجت نياوردى تا حكومت گذارده نكردى، و ملامت نكردى كسى را بر آنچه در امتثال آن عذرى نباشد، مگر آنكه عذر خواستن او بشنيده بودى، و حجت او منقطع شده، و شكايت رنج نكردى مگر بعد از آنكه بهتر شده بودى، و آن گفتى كه بكردى، و آن نگفتى كه نكردى، و اگر سخنى برو غالب شدى بسخن بودى، يعنى: سخن ازو بيشتر گفته، اما بخاموشى برو غالب نبودندى، كه بيشتر ازو كسى خاموش نبودى، و شنيدن از گفتن دوست‌تر داشتى، و چون دو كار او را پيش آمدى آن كردى كه مخالف هواى او بودى. بر شما باد كه اين خلقها فرا گيريد، و بران ملازمت نمائيد، و در آن راغب باشيد! اگر نتوانيد، بدانيد كه: اگر اندكى فراگيرند بهتر از آنكه همه فرو گذارند.

(٢٠) نافسوا فى المكارم، و سارعوا فى المغانم، و لا تحتسبوا بمعروف لم تعجّلوه، و اكتسبوا الحمد بالنجح، و لا تكتسبوا بالمطل ذمّا! ترجمه: رغبت كنيد در مكارم، و بشتابيد بنعمتها! و نيكويى كه تعجيل نكرده باشيد در شمار مياريد، حمد و مدح اكتساب كنيد بآنكه حاجات برآوريد، و بدفع دادن مذمت‌[١] كسب نكنيد!

(٢١) اللّهمّ انّى اعوذ بك من هيجان الحرص، و سورة الغضب،

[١]اصل: زمت.