اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٥٤٧ - ترجمه الادب الوجيز للولد الصغير

خطا عبارت نكند، و چنانكه مردم مست زشتى حالت سكر نداند تا آن اثر از مستى ديگر مشاهدت نكند (همچنين) مردم خشمناك قبح غضب نشناسد تا بندامت‌[١] عاقبت و نتيجه نامرضى آن مبتلى نگردد- تا اينجا تفسير[٢] سخن حكيم است- و در حالت‌[٣] سورت خشم و فورت [٣٣ ر] غضب عقوبت جايز مدار، كه بعد از آن اگر برو[٤] ندامتى آرد، بر تلافى و تدارك آن تمكن و اقتدار نتوانى داشت. و بسيار باشد كه در حالت غلبه خشم بر عقوبت كسى كه مستوجب عقاب و عذاب نباشد، و بر تعريك و مالش او رأى و ارادت نبود اقدام افتد، كه در عقب آن عقوبت بعاجل مضرتها را توقع بايد داشت، و در عاجل تبعت و گناه آن باقى ماند، و تو بآن طبيعت و عادت در ميان مردم بخفت و تهتك منسوب گردى، و از اين روى گفته‌اند: ملكت فاسجح، يعنى: بر كسى چون مالك باشى ازو عفو كن، و مؤاخذت منماى.

(بيت):[٥]

(٤٢) اى پسر! تحرز و تجنب واجب شناس از آنكه در ميان مردم ببد گوئى‌

[١]ص: بوخامت.

[٢]خ: معنى.

[٣]خ: حال.

[٤]خ: كه اگر بعد از آن بدو.

[٥]خ: نظم.