معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٥١٢ - ١ ديدگاه شيخ صدوق

و كان شيخنا محمد بن الحسن بن احمد بن الوليد- رحمه الله- يقول: اول درجة

في الغلوّ نفي السهو عن النبي- ص-.

و لو جاز ان تُرَدَّ الأخبار الواردة في هذا المعني، لجاز ان تُرَدّ جميع الأخبار. و في ردّها ابطال الدين و الشريعة ...

و انا أحتسب الأجر في تصنيف كتاب منفرد في اثبات سهو النبي- صلي الله عليه و آله و سلم- و الرّد علي منكريه، ان شاء الله تعالي.[١]

غُلاة، جمع غالى است و به كسى مى‌گويند كه درباره انبيا يا ائمه، بيش از حدى كه هستند، سخن گويد يا عقيده‌اى ابراز دارد ...

مفوّضه: كسانى را گويند كه عقيده دارند: خداوند، تدبير امور جهان را به امامان واگذار كرده.

گويد: غُلاة و مُفَوّضَه، منكر سهو النبى- ص- بودند، گويد: اگر جايز بود در نماز سهو كند، هر آينه جايز بود در امر تبليغ احكام نيز سهو كند. در آن صورت هر گونه اعتمادى از وى سلب مى‌شد، و ديگر اعتمادى نبود كه در تبليغ هيچ حكمى از احكام سهو نكرده باشد. زيرا همانگونه كه نماز بر وى فريضه است، امر تبليغ نيز بر وى فريضه است. گويد: اين نَقْض، بر ما وارد نيست، زيرا نماز عبادت مشترك است، و تبليغ عبادت ويژه پيامبر. كه پيامبر در امور مشتركه با ديگران فرقى ندارد، ولى در شئون ويژه خود با ديگران تفاوت دارد. پس حالاتى كه در نماز- فريضه مشتركه- بر وى عارض مى‌شود، ضرورت ندارد در فريضه ويژه نيز عارض وى گردد.

اگر در نماز، پيامبر، دچار خواب يا سهو گردد، براى آن است كه معلوم شود بشر است، و از وى نفى «ربوبيت» گردد، و هرگز از روى عمد و اراده هم نبود.

علاوه، سهو پيامبر مانند سهو ديگران نيست. سهو پيامبر از جانب خدا است، تا معلوم شود انسانى مخلوق است، و نبايد او را خدا پنداشت. و نيز مردم در احكام سهو در نماز، از وى پيروى كنند و احكام سهو را از وى ياد بگيرند. ولى سهو ديگران از جانب شيطان است كه بر آن‌ها چيره شده. و هرگز بر انبيا و ائمه چيرگى ندارد.

گويد: كسانى كه سهوالنبى را باور ندارند، مى‌گويند: در ميان صحابه، كسى به نام‌ ذو اليدين‌ وجود نداشت. پس همانگونه كه چنين شخصى به‌

[١] . من لا يحضره الفقيه، ج ١، صص ٢٣٥- ٢٣٤.