معرفت قرآنى (يادنگار آيت الله محمد هادي معرفت) - كنگره بزرگداشت آيت الله معرفت - الصفحة ٦٢٢ - ٣ نياز به اذن دارد

ممكن است گمان برده شود: كه حق احيا و تملّك زمين‌هاى انفال مخصوص شيعيان باشد، زيرا فرموده‌اند:

و ما كان لنا فهو شيعتنا و ليس لعدوّنا منه شيئ.[١]

با مراجعه به روايات وارده در اين باب روشن مى‌شود كه مقصود اموالى است كه از راه غنيمت جنگى يا ارباح مكاسب به‌دست آمده و در دست ديگران بوده و خمس آن را نپرداخته‌اند، سپس به وسيله بيع يا ارث و غيره به شيعيان منتقل شده، و چون مى‌دانستند كه خمس نداده است و حق امام (عليه‌السلام) در آن اموال وجود دارد، در مضيقه قرار مى‌گرفتند، لذا ائمه (عليه‌السلام) از روى ارفاق و شفقت مى‌فرمودند:

ما انصفناكم ان كلفناكم ذلك اليوم.[٢]

انصاف نورزيده‌ايم اگر در آن روز (قيامت) شما را تحت فشار قرار دهيم.

الناس كلهم يعيشون في فضل مظلمتنا، الا انا احللنا شيعتنا من ذلك.

مردم همگى در بازمانده اموال ما زندگى مى‌كنند، جز آنكه براى شيعيان حلال كرده‌ايم.

و قد طيبنا ذلك لشيعتنا لتطيب ولادتهم و لتزكو اولادهم.

براى شيعيان، پاك نموده‌ايم تا فرزندانشان پاكيزه ولادت يابند.[٣]

از اين قبيل روايات فراوان است و همگى حكايت از حلال كردن اين گونه اموال دارند؛ مانند:

ليس للمرء الا ما طابت به نفس امامه.

٣. نياز به اذن دارد

گفته شد كه احيا حق عمومى و طبيعى هر انسانى است كه خداوند اصالة براى او قرار داده است:

يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً ...[٤]

[١] . وسائل الشيعه، همان.

[٢] . همان.

[٣] . ر. ك: جواهر الكلام، كتاب الخمس، ج ١٦، ص ١٤٠.

[٤] . بقره، آيه ١٦٨.